O UKŁADACH TRIGRAMÓW
Redaktor: Maria Pieniążek   
W swojej pracy wykładowcy bardzo często spotykam się z pytaniami dotyczącymi układu trigramów. Który jest prawidłowy? Ten gdzie na górze jest Chien (Niebo), czy ten gdzie na górze jest Li (Ogień) , a może jeszcze inny? W literaturze dotyczącej I-ching i Feng Shui znajdujemy zasadniczo dwa tradycyjne układy czy porządki. Jeden z nich tzw. Układ Pra-Nieba przypisywany legendarnemu Fu Hsi , a drugi to Układ Ostatniego Nieba przypisywany Królowi Wen. Będziemy spotykać się z różnymi nazwami dla tych układów : np.
Image
Image

 

Trigramy Fu Hsi

Trigramy Króla Wen

Pra-Niebo

Ostatnie Niebo

Wcześniejsze Niebiosa

Późniejsze Niebiosa

Świat Myśli

Świat Zjawisk

Świat Idei

Świat Zmysłów

Przed Stworzeniem

Po Stworzeniu

Porządek Pierwotny

Porządek Wewnętrznego Świata

 

Już same nazwy są bardzo inspirujące. Niewątpliwie poszczególne trigramy są podstawowymi pierwiastkami rzeczywistości. Ich budulcem są jakości yin i yang. W obydwu sekwencjach występują te same trigramy ale w odmiennych układach. Jeżeli przyjmiemy za słuszny pogląd, że nic nie może się pojawić czego przedtem nie było, to te dwa układy pierwiastków-trigramów pokazują nam Świat przed stworzeniem (nie przejawiony ale istniejący) i Świat po przejawieniu. Świat nie przejawiony nie jest postrzegany zmysłowo, ponieważ warunki przejawienia budują dopiero nasze narzędzia ujmowania rzeczywistości czyli zmysły. Dzięki nim możemy postrzegać zjawiska i przedmioty materialne w ich nieustającej przemianie, czyli to wszystko co zostało przejawione, stworzone. Przejście pomiędzy jednym i drugim układem należy do tajemnicy Dzieła Stworzenia. Ważne aby zrozumieć że układ Pra-Nieba pokazuje stan bez ruchu, stan idealnej równowagi, niezmienny, który zawiera w sobie jednak ideę ruchu i zmiany. Wszystkie pierwiastki są w równowadze energetycznej. Ich siły równoważą się. Opozycyjne ideogramy stoją naprzeciwko siebie w kole.

Proszę zwrócić uwagę na dwie osie. Pierwszą tworzą trigramy Nieba (Chien)

i Ziemi (Kun) jako magnetyczne przyciąganie między polami Yang i Yin, wyznaczając oś południe-północ (w starych chińskich diagramach południe ustawiane jest na górze.) Drugą tworzą trigramy Ogień (Li) i Woda (Kan) wyznaczając oś wschód-zachód. Trigram Li to także Słońce a trigram Kan to Księżyc. Pomiędzy Niebem a Ziemią, dzięki Słońcu i wodzie, powstały warunki dla zaistnienia wszystkich rzeczy. Równowaga pomiędzy trigramami będzie jeszcze bardziej widoczna jeżeli linii yang przypiszemy wartość 1, a linii yin wartość 2, wtedy całkowita wartość każdej przeciwstawnej pary jest zawsze

równa 9. Używając numerów przypisanych poszczególnym trigramom przez Fu Hsi, widzimy, że w kole suma każdej pary numerów przeciwstawnych również równa się 9. W numerologii I-ching jest to cyfra Nieba.

Przyglądając się drugiemu diagramowi o nazwie Późniejsze Niebo, czy Świat Zmysłów widzimy, że prezentuje on sezonowy cykl natury (wzrost i rozkład). Rzeczy przejawione ukazują się nam w nieustającej przemianie, w ruchu wirowym po kole zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Bóg objawia się w znaku Czen (Piorun, Błyskawica), na wschodzie. Piorun symbolizuje narodziny, lub początek. Poruszając się po kole trigramy zapowiadają wzrost i plony. Koniec cyklu na pozycji pn-wsch. Doprowadza do perfekcji znak Ken (Góra).

Symbolizuje on bezruch trwanie, stałość, śmierć. Warto zauważyć, że obydwa wizerunki trigramów, tworząc lustrzane odbicie, symbolizują życie i śmierć, początek i koniec. Cały układ, jako sekwencyjny, pokazuje cykliczną zmianę na przestrzeni czasu, taką jak zmiany pór roku, pory dnia i nocy, narodziny, rozwój i w końcu śmierć wszelkiego przejawu Boskiej Myśli, Idei w czasoprzestrzeni.

Diagram ten zawiera w sobie także teorię Pięciu Elementów. Pokazuje po dwa trigramy elementu drzewa (Czen i Sun), ziemi (Kun i Ken), metalu (Tui i Chien) i po jednym trigramie elementu ognia (Li) i Wody (Kan).Trigramy elementu ziemi tworzą oś płd-zach i płn-wsh., którą postrzegamy jako kąt nachylenia płaszczyzny równika do płaszczyzny ekliptyki. Te dwa trigramy są oddzielone od siebie, tak jak linię yin tworzą dwa oddzielone elementy. Jeżeli te dwa trigramy położone na osi zobaczymy jako element ziemi w miejscu trigramu Kun, możemy wtedy zobaczyć obieg twórczy karmiący pomiędzy pięcioma stanami przemiany. Jedyny układ trigramów, który powtarza się w obydwu diagramach tworząc oś wschód-zachód w Układzie Świata Idei i południe-północ w Układzie Świata Zmysłów to Li-Kan (Ogień-Woda). W doświadczeniu przeżyciowym oś pozioma wschód-zachód Świata Idei to człowiek leżący w stanie snu bez marzeń sennych. Jest to stan w którym dusza przebywa w Domu Ojca, Pra-Niebie, czy Pierwotnym Porządku. Oś pionowa płd-pn Świata Zmysłów to człowiek stojący, będący w stanie jawy, działający i korzystający ze swoich zmysłów, poznający siebie, niebo i ziemię pomiędzy życiem i śmiercią.

Numery czy ekwiwalenty numeryczne, które zostały przypisane trigramom Świata Zmysłów, zsumowane na którejkolwiek z osi dają sumę 10. To liczba Ziemi (suma dwóch oddzielonych piątek). Wraz z 5, w centrum daje to tzw. Kwadrat Magiczny (z sumą 15, co odpowiada liczbie dni w każdej z 24 faz roku solarnego). Piątka w środku tworzy tzw. Krzyż Niebiański który umożliwia zmianę zgodnie z duchem czasu. Liczba 5 nazywana jest liczbą zmiany, ponieważ dodana do liczby parzystej daje wynik nieparzysty. A dodana do liczby nieparzystej daje liczbę parzystą.

Jeżeli nałożymy na siebie obydwa diagramy tak, aby Świat Idei będąc pod spodem przeświecał przez Świat Zmysłów, to możemy podejrzeć jakie trigramy ze Świata Zmysłów odpowiadają trigramom ze Świata Idei [np. trigramowi Li (ogień świata zmysłów) odpowiada trigram Chien (niebo świata idei), a trigramowi Chen (piorun świata zmysłów) odpowiada trigram Li (ogień świata idei)].

Dla nas niezwykłą jest możliwość przyglądania się: jakie idee, myśli grawitują materializując się w konkretne zjawiska postrzegane zmysłowo. Jednocześnie widzimy, jak to się dokonuje. Nie na prostego przejścia pomiędzy naszą myślą a zjawiskiem. Można to porównać do przechodzenia światła białego przez pryzmat. Wiązka załamuje się i rozszczepia dając różne kolory (tu pięć stanów przemiany-elementów). Jednym z podstawowych błędów poznawczych, który popełniamy, jest wyobrażenie, że Świat Idei powieli się w Świecie Zmysłów i oczekiwanie, że realizacja będzie tożsama (taka sama) z myślą.

***

Oprócz naszych oczekiwań, że nasze myśli w sposób prosty zrealizują się w świecie zmysłów obserwuje się skłonność do tego aby naszą myśl traktować także jako przedmiot postrzegany zmysłowo. Co to dla nas oznacza?

Zamiast wycofać się do idei (podejrzeć) poprzedzającej pojawienie się zjawiska w poszukiwaniu jego źródła, zagłębić się w prarytm dzieła stworzenia po tamtej stronie mierzalności, przestrzeni i czasu, w pustkę, próżnię - kręcimy się w kółko ściągając myśl, ideę w świat zjawisk. Tak więc jeżeli podczas dewinacji otrzymaliśmy jakiś hexagram, to pojawił się on jako przedmiot postrzegany zmysłowo i jako taki rozpatrujemy go zgodnie z diagramem Świata Zmysłów. Przeprowadzając dalej analizę danego hexagramu, niejako podglądamy jaka idea przyświecała temu zjawisku. Na przykład: Hex.11 (Chien-Kun): Świat Zmysłów zamieni się w Hex.63 (Li-Kan). Najprościej można byłoby zinterpretować następująco: Hex.11 Pokój - sytuacja gdy yang podtrzymuje yin, idąc mu na spotkanie daje pokój i harmonię. Ponieważ siły te są w równowadze, dopasowane i stopione, więc są dobre rokowania dla małżeństwa, spółki, partnerstwa. Subtelną niepostrzegalną przyczyną takiej sytuacji jest idea zawarta w Hex.63 - Po spełnieniu, gdzie także mamy pełną równowagę sił yin i yang; wszystkie linie są na swoim miejscu i obie siły przeplatają się nawzajem. To punkt kulminacji spełnienia i dokonania. Taki stan spełnienia Nieba na Ziemi da pokój. Oczywistym wydaje się, że taki stan umysłu da w efekcie sytuację zmysłową także pełną równowagi. I na tym można zakończyć analizę.

Jednak gdy potraktujemy ideę Hex.63, realizującą się w czasie i przestrzeni, to hexagram ten przekształci się Hex.17 (Chen-Tui) Pójście za wiodącym, naśladowanie, słuchanie a także poddawanie się zmianom wywołanym przez czas. Jeszcze jedna taka operacja i Hex.17 zostaje przekształcony w Hex.53 (Ken-Sun) Rozwój (stopniowy postęp), którego ideą jest: im wolniej tym silniej, a obrazem jest powolnie rosnące drzewo czyli sukces przyjdzie dzięki stopniowemu poruszaniu się do przodu, a ostrzega się przed szybkim i gwałtownym działaniem. Ten hexagram po ostatnim przekształceniu staje się ponownie hexagramem11.

A oto zgrupowane po pięć hexagramy obrazujące przejście pomiędzy światem zmysłów a światem idei:

 

Hex.
1 - 52 - 51 - 30 - 1
2 - 57 - 58 - 29 - 2
3 - 36 - 9 - 31 - 3
4 - 16 - 50 - 10 - 4
5 - 15 - 42 - 49 - 5
6 - 23 -32 - 38 - 6
7 - 20 - 28 - 60 - 7
8 - 46 - 61 - 47 - 8
9 - 31 - 3 - 36 - 9
10 - 4 - 16 - 50 - 10
11 - 53 - 17 - 63 - 11
12 - 18 - 54 - 64 - 12
13 - 26 - 62 - 21 - 13
14 - 33 - 27 - 55 - 14
15 - 42 - 49 - 5 - 15
16 - 50 - 10 - 4 - 16
17 - 63 - 11 - 53 - 17
18 - 54 - 64 - 12 - 18
19 - 48 - 45 -59 - 19

 ..............................itd



Image

                                                                                                                                        Maria Pieniążek

www.logonia.org