opracowanie w jêzyku polskim Leon Zawadzki
redakcja Renata Iwaniec
I¶varakrshna autor
72 karik dzie³a jogi klasycznej jest, tak samo jak Patañd¼ali, postaci± zapewne
historyczn±. Z najstarszych komentarzy wynika, ¿e by³ braminem z rodu Kaushika, ¿y³ i
naucza³ w prowincji Koshala na pó³nocnym wschodzie Indii. Istnieje te¿ przekaz, ¿e
I¶varakrshna by³ wêdruj±cym ascet±.
Wed³ug najnowszych badañ historycznych dzie³o Sankhya Karika powsta³o pomiêdzy 415
a 540 r. n.e.
Polskie opracowanie tekstu oparte jest na przek³adzie rosyjskim [£unnyj swiet
Sankhyi wyd. £adomir. Moskwa 1995], na analogiach z dzie³em Joga Sutra
Patañd¼ali oraz na praktyce jogicznej w Szkole Jogi Klasycznej Ramanadom w Polsce.
Skrót [F.l.] oznacza formê literack± tekstu kariki
[1]. PRZYCZYN¡ NACISK POTRÓJNEGO CIERPIENIA - POSZUKIWANIE [ZNAJDOWANIE,
ODNAJDOWANIE] UKIERUNKOWANE KU ¦RODKOM [SPOSOBOM] PRZECIWDZIA£AJ¡CYM MU. SPRZECIW
[SPRZECIWIANIE SIÊ TEMU POSZUKIWANIU], I¯ ONO [POSZUKIWANIE] JEST BEZPRZEDMIOTOWE,
[PONIEWA¯] ISTNIEJ¡ [OBECNE S¡, ZNANE S¡ ¦RODKI] ZWYCZAJNE [WIDOCZNE, ROZPOZNANE]
[JEST] NIES£USZNY - Z POWODU BRAKU [TUTAJ] PEWNYCH I SPE£NIONYCH [ZAKOÑCZONYCH]
[REZULTATÓW].
[Forma literacka]: Z powodu nacisku potrójnego cierpienia - poszukiwanie ukierunkowane
ku ¶rodkom [sposobom] przeciwdzia³aj±cym mu. Sprzeciwianie siê temu poszukiwaniu,
gdy¿ istniej± ¶rodki zwyczajne, jest bezprzedmiotowe, poniewa¿ (¶rodki zwyczajne) nie
zapewniaj± pewnych i spe³nionych rezultatów.
[2]. WEDYCZNE PODOBNE DO ZWYCZAJNYCH, PONIEWA¯ ZWI¡ZANE JEST Z NIECZYSTO¦CI¡,
CZASOWO¦CI¡ I NIERÓWNO¦CI¡. RÓ¯NE OD TEGO I LEPSZE - SKUTKIEM ROZRÓ¯NIAJ¡CEGO
POZNANIA PRZEJAWIONEGO I WIEDZ¡CEGO.
[F.l.]: (¦rodki) wedyczne podobne s± do (¶rodków) zwyczajnych, poniewa¿ zwi±zane
s± z nieczysto¶ci±, czasowo¶ci± i nierówno¶ci±. (¦rodki) ró¿ne i lepsze od
zwyczajnych s± skutkiem (wynikaj± z) rozró¿niaj±cego poznania ?przejawionego? i
wiedz±cego.
[3]. KORZEÑ-PRAKRITI - NIE-MODYFIKACJA, SIEDEM POCZYNAJ¡C OD WIELKIEGO -
MODYFIKOWANE-MODYFIKACJE, SZESNA¦CIE NATOMIAST - MODYFIKACJE, PURUSHA - NIE-MODYFIKOWANE
I NIE-MODYFIKACJA.
[F.l.]: Korzeñ-Prakriti [Pradhana] nie [podlega] modyfikacji, siedem [Intelekt,
Egotyzm, 5 tanmatr] poczynaj±c od Wielkiego [Intelekt] to modyfikowane modyfikacje,
szesna¶cie [5 tanmatr percepcji, 5 indriyas dzia³ania, rozum oraz 5 materialnych
elementów] to modyfikacje, Purusha (to, co nie ma natury ani tego, ani tamtego) jest
niemodyfikowany i niemodyfikacj±.
[4]. POSTRZEGANIE [PERCEPCJA], WYWNIOSKOWANE [WIEDZA WYWNIOSKOWANA] I [ORAZ] S£OWO
AUTORYTETU, PONIEWA¯ [Z POWODU TEGO, ¯E] ZAWIERAJ¡ WSZYSTKIE ¬RÓD£A WIEDZY,
[STANOWI¡] TRÓJRODZAJOWE ¬RÓD£O WIEDZY. USTANOWIENIE NATOMIAST PRZEDMIOTÓW POZNANIA
- POPRZEZ ¬RÓD£O WIEDZY.
[F.l.]: Postrzeganie, wywnioskowanie i s³owo autorytetu, z powodu tego, ¿e zawieraj±
wszystkie ¼ród³a wiedzy, stanowi± trójrodzajowe ¼ród³o wiedzy. Ustanowienie
natomiast przedmiotów poznania (dokonuje siê) poprzez ¼ród³o wiedzy.
[5]. POSTRZEGANIE [PERCEPCJA] - STWIERDZENIE [ISTNIENIA] ODPOWIEDNICH OBIEKTÓW.
WYWNIOSKOWANA WIEDZA NAZWANA [JEST] TRÓJRODZAJOW¡, [ONA] OPARTA JEST NA ZNAKU I NA
NOSICIELU ZNAKU. S£OWO NATOMIAST AUTORYTETU - [JEST] AUTORYTARN¡ ¦RUTI.
[F.l.]: Postrzeganie jest stwierdzeniem istnienia odpowiednich obiektów. Wywnioskowana
wiedza nazywa siê trójrodzajow±, oparta jest na znaku i (na) nosicielu znaku. S³owo
natomiast autorytetu jest autorytarn± ¶ruti [s³yszenie, to co us³yszane, objawienie,
¶wiête s³owo].
[6].USTANOWIENIE [POZNANIE] NIEOBSERWOWALNEGO - POPRZEZ [DZIÊKI] ROZUMOWE WNIOSKOWANIE
WED£UG [ZGODNIE Z] ANALOGII; TO, CO NIE USTANAWIA SIÊ NAWET POPRZEZ NIE, PONADZMYS£OWE,
USTANAWIA SIÊ POPRZEZ AUTORYTARNY PRZEKAZ.
[F.l.]: Ustanowienie (poznanie) tego, co jest nieobserwowalne, (dokonuje siê) poprzez
rozumowe wnioskowanie zgodnie z analogi±; to, co nie (jest, nie mo¿e byæ) ustanowione
nawet poprzez nie (rozumowe wnioskowanie), (owo) ponadzmys³owe, ustanawia siê poprzez
(dziêki) przekaz autorytarny.
[7]. Z POWODU NADMIERNEGO ODDALENIA, BLISKO¦CI, NIESPRAWNO¦CI INDRII, NIESTABILNO¦CI
UMYS£U, SUBTELNO¦CI, PRZESZKODY, PRZYGNÊBIENIA I ZMIESZANIA Z JEDNORODNYM.
[F.l.]: [Istniej±ce mo¿e nie byæ postrzegane] z powodu nadmiernego oddalenia,
blisko¶ci, niesprawno¶ci indrii (narzêdzia poznania), niestabilno¶ci umys³u,
subtelno¶ci, przeszkody, przygnêbienia i zmieszania z jednorodnym.
[8]. TO NIE [JEST] POSTRZEGANE Z POWODU SUBTELNO¦CI - NIE Z POWODU NIEISTNIENIA,
POSTRZEGANE [JEST] POPRZEZ [DZIÊKI] SKUTKI [NASTÊPSTWA]. JEGO SKUTKIEM - [JEST] WIELKI I
NASTÊPNE, UPODOBNIONE [DO] PRAKRITI I RÓ¯NE [OD NIEJ].
[F.l.]: To [Pradhana] nie jest postrzegane z powodu (na skutek) subtelno¶ci - (a) nie
z powodu nieistnienia, (natomiast) postrzegane jest dziêki skutkom (nastêpstwom). Jego
(Pradhany) skutkiem (nastêpstwem) jest Wielki i nastêpne, upodobnione do Prakriti i
ró¿ne [od niej].
[9]. Z POWODU [PRZYCZYNY, PONIEWA¯] NIE WYTWARZANIA [SIÊ] NIE-ISTNIEJ¡CEGO, DOBORU
MATERIA£U, NIE POWSTAWANIA WSZYSTKIEGO [ZE WSZYSTKIEGO], MO¯LIWO¦CI WYTWORZENIA [TYLKO]
MO¯LIWEGO, [OBECNO¦CI] BYCIA PRZYCZYNY [W NASTÊPSTWIE, SKUTKU] - NASTÊPSTWO [SKUTEK]
[PRZED]ISTNIEJE.
[F.l.]: Poniewa¿ nie mo¿e byæ wytworzone to, co nie istnieje, (poniewa¿) dokonuje
siê dobór materia³u, (poniewa¿) nie wszystko powstaje ze wszystkiego, (poniewa¿)
wytwarza siê mo¿liwe tylko z mo¿liwego, (poniewa¿) przyczyna zawarta jest w skutku
(nastêpstwie) - (dlatego) nastêpstwo obecne jest w przyczynie.
[10]. TO, CO [:] MA PRZYCZYNÊ, [JEST] NIEWIECZNE, NIEWSZECHOBECNE, MOBILNE, MNOGIE,
POSIADA PODPORÊ, [JEST] ZWIJALNE [JEST UJAWNIAJ¡CYM SIÊ ZNAKIEM], SK£ADA SIÊ Z
CZʦCI, [JEST] ZALE¯NE - [JEST] PRZEJAWIONE, [ZA¦] PRZECIWSTAWNE - [JEST]
NIEPRZEJAWIONE.
[F.l.]: To, co ma przyczynê, jest niewieczne, niewszechobecne, mobilne, mnogie,
posiada podporê, jest zwijalne (jest ujawniaj±cym siê znakiem), sk³ada siê z
czê¶ci, jest zale¿ne - (to wszystko) jest przejawione, (natomiast) przeciwstawne (tym
wymienionym) - (jest) Nieprzejawione.
[11]. TRÓJGUNOWE, NIEODRÓ¯NIALNE, OBIEKT, POZBAWIONE ¦WIADOMO¦CI, ZRADZAJ¡CE -
[JEST] PRZEJAWIONYM, TAK¯E PRADHANA; PRZECIWSTAWNE IM, [LECZ] TAK¯E I [UPODOBNIONE] -
[TO] PURUSHA.
[F.l.]: To, co sk³ada siê z trzech gun, (to co jest) nieodró¿nialne, (to co jest)
obiektem, (to co jest) pozbawione ¶wiadomo¶ci, (to co jest) zradzaj±ce - jest
przejawione, tak¿e (jest to) Pradhana; przeciwstawne im, (lecz) tak¿e (do nich)
(upodobnione) - (jest to) Purusha.
[12]. MAJ¡CE NATURÊ PRZYJEMNIE-NIEPRZYJEMNEGO-ODRÊTWIENIA, PRZEZNACZENIE
UJAWNIANIA-AKTYWIZACJI-OGRANICZANIA WZAJEMNIE DOMINUJ¡CE, OPIERAJ¡CE [SIÊ NA],
ZRADZAJ¡CE, £¡CZ¡CE SIÊ I WSPÓ£ISTNIEJ¡CE [I FUNKCJONUJ¡CE WE WZAJEMNEJ
DOMINACJI-OPARCIU-ZRADZANIU-JEDNOCZENIU] - [TO] GUNY.
[F.l.]: [To, co] ma naturê przyjemnie-nieprzyjemnego odrêtwienia, predyspozycje do
ujawniania-aktywizacji-ograniczania wzajemnie dominuj±ce, [to co] posiada oparcie, [to
co] jest zradzaj±ce, ³±cz±ce siê i wspó³istniej±ce (oraz funkcjonuj±ce we
wzajemnej dominacji-oparciu-zradzaniu- jednoczeniu] - [to] guny.
[13]. SATTWA Z ZA£O¯ENIA [JEST] LEKKA I O¦WIETLAJ¡CA [¦WIETLISTA,
ROZJA¦NIAJ¡CA], RAD¯AS - POBUDZAJ¡CY I RUCHLIWY, TAMAS - CIʯKI I OBLEPIAJ¡CY
[OMOTUJ¡CY]. I [ICH] DZIA£ANIE DLA [WSPÓLNEGO] CELU - [TAK] JAK U [KOMPONENTÓW] LAMPY.
[F.l.]: Sattwa z za³o¿enia (jest) lekka i o¶wietlaj±ca (¶wietlista), rad¿as
(jest) pobudzaj±cy i ruchliwy, tamas (jest) ciê¿ki i oblepiaj±cy (omotuj±cy). I (ich)
dzia³anie (dokonuje siê) dla wspólnego celu, tak (samo), jak (wspólne dzia³anie)
komponentów lampy (np. oliwnej).
[14]. NIEODRÓ¯NIALNO¦Æ I INNE [ATRYBUTY] USTANAWIANE S¡ NA PODSTAWIE
TRÓJGUNOWO¦CI - Z POWODU [PONIEWA¯] BRAKU PRZECIWSTAWNO¦CI TEMU [Z POWODU (ICH) BRAKU
W PRZECIWSTAWNYM]. NIEPRZEJAWIONE NATOMIAST USTANAWIANE JEST Z POWODU TEGO, ¯E SKUTEK
[NASTÊPSTWO] POSIADA W£A¦CIWO¦CI PRZYCZYNY.
[F.l.]: Nieodró¿nialno¶æ i inne (atrybuty) ustanawiane s± (jako istniej±ce) na
podstawie trójgunowo¶ci, poniewa¿ brak jest tego, co im jest przeciwstawne (z powodu
braku ich w przeciwstawnym). (Istnienie) Nieprzejawionego natomiast ustanawiane jest z
powodu tego, ¿e skutek (nastêpstwo) posiada w³a¶ciwo¶ci przyczyny.
[15]. Z POWODU [PONIEWA¯] MIERZALNO¦CI POSZCZEGÓLNYCH [RZECZY], JEDNORODNO¦CI,
DZIA£ANIA W ZGODNO¦CI Z POTENCJ¡, ROZRÓ¯NIALNO¦CI PRZYCZYNY I SKUTKU,
NIEROZRÓ¯NIALNO¦CI WSZECHFOREMNEGO...
[F.l.]: [A tak¿e] z powodu mierzalno¶ci poszczególnych (rzeczy), jednorodno¶ci,
dzia³ania w zgodno¶ci z potencj±, rozró¿nialno¶ci przyczyny i skutku,
nierozró¿nialno¶ci wszechforemnego...
[16]. PRZYCZYN¡ JEST NIEPRZEJAWIONE, FUNKCJONUJE POPRZEZ TRZY GUNY I ZJEDNOCZENIE
[PO£¡CZENIE], ZA PO¦REDNICTWEM PRZEKSZTA£CEÑ, PODOBNIE [JAK] WODA, W [ODPOWIEDNIEJ]
ZGODNO¦CI Z W£A¦CIWO¦CIAMI KA¯DEJ Z GUN.
[F.l.]: Przyczyn± jest Nieprzejawione, (które) funkcjonuje poprzez trzy guny i
zjednoczenie (po³±czenie), za po¶rednictwem przekszta³ceñ, podobnie jak woda, w
odpowiedniej zgodno¶ci z w³a¶ciwo¶ciami ka¿dej z gun.
[17]. Z POWODU [PONIEWA¯] PRZEZNACZANIA CZʦCI [SK£ADNIKA] DLA INNEGO [DRUGIEGO],
[KONIECZNO¦CI PRZEJAWIANIA] PRZECIWSTAWNO¦CI TRÓJGUNOWO¦CI I.T.D., ZARZ¡DZANIA
[KIEROWANIA, STEROWANIA], ISTNIENIA SMAKUJ¡CEGO, A TAK¯E DZIA£ALNO¦CI DLA IZOLACJI -
PURUSHA ISTNIEJE.
[F.l.]: Z powodu przeznaczania (formy s³u¿ebnej) sk³adnika dla innego (zjawiska), (z
powodu) konieczno¶ci jak± jest przejawienie siê przeciwstawno¶ci wobec trójgunowo¶ci
i.t.d., (z powodu) (funkcji) zarz±dzania, (z powodu) istnienia smakuj±cego
(dokonuj±cego percepcji), a tak¿e (z powodu) dzia³alno¶ci dla izolacji (ograniczania)
- (stwierdza siê, ¿e) Purusha istnieje.
[18]. Z POWODU [PONIEWA¯] PODZIELNO¦CI [ODOSOBNIENIA, ROZCZ£ONKOWANIA] NARODZEÑ,
¦MIERCI [UMIERANIA] I [ORAZ] INSTRUMENTARIUM [OPRZYRZ¡DOWANIA], NIEJEDNOCZESNO¦CI W
DZIA£ANIACH I ZRÓ¯NICOWANIA W TRÓJGUNNYM USTANAWIA SIÊ [ZAK£ADA SIÊ] MNOGO¦Æ
[WIELO¦Æ] PURUSHY [PURUSHÓW].
[F.l.]: Z powodu (poniewa¿) (istnienia) podzielno¶ci (odosobnienia, indywidualizacji)
narodzin, ¶mierci (umierania) i (oraz) (z powodu) instrumentarium (oprzyrz±dowania),
niejednoczesno¶ci w dzia³aniach i (oraz) zró¿nicowania (ró¿norodno¶ci) w
trójgunnym (bycie indywidumów) ustanawia siê (zak³ada siê istnienie) mnogo¶æ
(wielo¶æ) Purushy (Purushów).
[19]. I Z POWODU [PONIEWA¯] TEJ PRZECIWSTAWNO¦CI USTANAWIA SIÊ [ZAK£ADA SIÊ]
SUBIEKTYWNO¦Æ TEGO PURUSHY, ODIZOLOWANIE, INDYFERENTNO¦Æ, KONTEMPLACYJNO¦Æ I [ORAZ]
BEZDZIA£ANIE.
[F.l.]: I z powodu (poniewa¿) tej przeciwstawno¶ci (trójgunowemu) (bycia ró¿nym od
trójgunowego) ustanawia siê [zak³ada siê] subiektywno¶æ tego Purushy, odizolowanie
(inno¶æ), indyferentno¶æ (nieporuszono¶æ wobec ruchu gun), kontemplacyjno¶æ
(beznamiêtn± obserwacjê) i (oraz) bezdzia³anie (nie-dzia³anie).
[20]. DLATEGO Z POWODU [PONIEWA¯] ICH KONTAKTU POZBAWIONE ¦WIADOMO¦CI MOBILNE
(SUBTELNE CIA£O) POSIADA [MA] [WIDZIALN¡] FORMÊ OBDARZONEGO ¦WIADOMO¦CI¡, A PRZY
DZIA£ALNO¦CI GUN PASYWNY - [MA] [WIDZIALN¡ FORMÊ] DZIA£AJ¡CEGO.
[F.l.]: Dlatego z powodu (poniewa¿) ich (Purushy z pierwiastkami rzeczywisto¶ci)
kontaktu, to co pozbawione ¶wiadomo¶ci (lecz) mobilne (cia³o subtelne) posiada formê
obdarzonego ¶wiadomo¶ci±, a gdy dzia³aj± guny, to pasywny posiada widzialn± formê
dzia³aj±cego.
[21]. DLA [W CELU] WIDZENIA [POSTRZEGANIA] PRZEZ PRADHANÊ I IZOLACJI [ODOSOBNIENIA]
PURUSHY ICH KONTAKT JAK KULAWEGO ZE ¦LEPYM. TYM [TAK OTO] REALIZUJE SIÊ [URZECZYWISTNIA]
[KONSTRUKCJA ¦WIATA] [WSZECH]¦WIAT.
[F.l.]: Dla (w celu) widzenia (postrzegania) przez Pradhanê i (oraz) izolacji
(odosobnienia) Purushy ich kontakt (jest) jak (kontakt) kulawego ze ¶lepym. Tym (tak oto,
w ten sposób) realizuje siê (urzeczywistnia) konstrukcja (budowa) Wszech¶wiata.
[22]. OD PRAKRITI - WIELKI, OD NIEGO - EGOTYZM, OD TEGO - GRUPA SZESNASTU, OD PIÊCIU
NATOMIAST, TYCH Z GRUPY SZESNASTU - PIÊÆ MATERIALNYCH PIERWIASTKÓW [ELEMENTÓW].
[F.l.]: Od (z) Prakriti - Wielki (Intelekt), od (z) niego (Intelektu) - Egotyzm, od (z)
tego (Egotyzmu) - grupa szesnastu (pierwiastków), od (z) piêciu natomiast, tych z grupy
szesnastu - piêæ materialnych pierwiastków (elementów).
[23]. INTELEKT - TO DECYZJA [POSTANOWIENIE]. CNOTA, WIEDZA, BEZNAMIÊTNO¦Æ,
ZDOLNO¦CI NADNATURALNE - SATTWICZNYM [JEGO] ASPEKTEM, TAMASOWYM - PRZECIWSTAWNO¦Æ TEMU.
[F.l.]: Intelekt - to decyzja (postanowienie). Cnota, wiedza, beznamiêtno¶æ,
zdolno¶ci nadnaturalne - (s±) sattwicznym jego aspektem, (za¶) tamasowym (aspektem) -
(jest) przeciwstawno¶æ temu (aspektowi sattwicznemu).
[24]. EGOTYZM - TO DO-MY¦LANIE SAMEGO SIEBIE. OD NIEGO POCHODZI DWURODZAJOWA
KONSTRUKCJA [WSZECH]¦WIATA, [CZYLI] W£A¦NIE GRUPA JEDENASTU I PI¡TKA TANMATR.
[F.l.]: Egotyzm - jest to do-my¶lanie (my¶lowe utworzenie) samego siebie. Od niego
(egotyzmu) pochodzi (wywodzi siê) dwurodzajowa konstrukcja ¶wiata czyli (w³a¶nie owa)
grupa jedenastu i pi±tka tanmatr.
[25]. GRUPA JEDENASTU SATTWICZNYCH POWSTAJE [POJAWIA SIÊ] Z EGOTYZMU ZMIENIAJ¡CEGO
SIÊ [ZMIENNEGO, PODLEGAJ¡CEGO PRZEMIANIE], TANMATR - [POWSTAJE] Z POCZ¡TKU [¬RÓD£A
KOLEBKI, PIERWOTKI] ELEMENTÓW [PIERWIASTKÓW], ONA [JEST] TAMASOWA, [ZA¦] JEDNA I DRUGA
- Z P£OMIENISTEGO.
[F.l.]: Grupa jedenastu sattwicznych (pierwiastków rzeczywisto¶ci) powstaje (pojawia
siê) z Egotyzmu Zmieniaj±cego siê (Zmiennego, Podlegaj±cego Przemianie), (grupa)
Tanmatr - (powstaje) z Pocz±tku (¬ród³a, Kolebki, Pierwszej Przyczyny) Elementów,
(za¶) jedna i druga (grupy) - z P³omienistego.
[26]. INDRIJE PERCEPCJI NAZYWAJ¡ SIÊ: OKO, UCHO, JÊZYK, SKÓRA; ORGANA MOWY, RÊCE,
NOGI, ORGANA WYDALANIA I ROZMNA¯ANIA NAZYWAJ¡ SIÊ INDRIJAMI DZIA£ANIA.
[F.l.]: Indrije (narz±dy) percepcji nazywaj± siê: oko, ucho, jêzyk, skóra; (za¶)
organa mowy, rêce, nogi, organa wydalania i rozmna¿ania siê nazywaj± siê indrijami
(narz±dami) dzia³ania.
[27]. UMYS£ MA NATURÊ JEDNYCH I DRUGICH, [TO] KONSTYTUUJ¡CY POCZ¡TEK [¬RÓD£O,
KOLEBKA, PIERWOTKA] I [ORAZ] INDRIJA - Z POWODU [PONIEWA¯] PODOBIEÑSTWA [DO NICH].
RÓ¯NORODNO¦Æ [WIELORAKO¦Æ FORM] [INDRIJI] I RÓ¯NICE ZEWNÊTRZNYCH [CZYNNIKÓW] - Z
POWODU [NA SKUTEK] [OD] W£A¦CIWO¦CI [SZCZEGÓLNYCH CECH] GUN.
[F.l.]: Umys³ ma naturê jednych i drugich (indrijas percepcji oraz indrijas
dzia³ania), (jest) (to) konstytuuj±cy pocz±tek (¼ród³o, kolebka, pierwszej
przyczyny) i (jest) indrij± - z powodu (poniewa¿) podobieñstwa (do nich) (indriji).
Ró¿norodno¶æ (wielorako¶æ form) i (oraz) ró¿nice zewnêtrznych (czynników) -
(powstaj±) z powodu (na skutek) w³a¶ciwo¶ci (szczególnych cech) gun.
[28]. FUNKCJ¡ PIÊCIU [INDRIJI] JEST TYLKO ODBICIE D¬WIÊKU I [ORAZ] INNYCH
OBIEKTÓW, PIÊCIU - ARTYKULACJA, MANIPULACJA, PRZEMIESZCZANIE, WYDALANIE I ROZKOSZ.
[F.l.]: Funkcj± piêciu (indriji) jest tylko odbicie (percepcja) d¼wiêku i (oraz)
innych obiektów, piêciu (innych) - artykulacja, manipulacja, przemieszczanie, wydalania
i rozkosz.
[29]. FUNKCJE TRZECH - ZGODNIE Z ICH OKRE¦LENIEM [DEFINICJAMI], ONE [S¡] SPECYFICZNE.
WSPÓLNA FUNKCJA INSTRUMENTARIUM - PIÊÆ WIATRÓW, POCZYNAJ¡C [OD] PRANY.
[F.l.]: Funkcje trzech (Intelektu, Egotyzmu, Umys³u) - zgodnie z ich okre¶leniem
(definicj± ka¿dej z nich), one (s±) specyficzne. Wspóln± funkcj± instrumentarium -
(jest) piêæ wiatrów (prana, apana, samana, udana, wjana), poczynaj±c od prany.
[30]. PRZY [PODCZAS] PERCEPOWANYM [OBIEKCIE] FUNKCJONOWANIE CZWÓRKI OZNACZA SIÊ
ZARÓWNO JAKO JEDNOCZESNE JAK I FAZOWE, PRZY NIEPERCEPOWANYM FUNKCJONOWANIE TRZECH
POPRZEDZONE [JEST] [FUNKCJONOWANIEM] CZWARTEGO.
[F.l.]: Podczas aktu percepcji (obiektu) funkcjonowanie czwórki (kontaktu Intelektu,
Egotyzmu, Umys³u z któr±¶ z indriji) oznacza siê zarówno jako jednoczesne jak i
fazowe, (za¶) gdy akt percepcji nie wystêpuje funkcjonowanie trzech poprzedzone (jest)
funkcjonowaniem czwartego.
[31]. URZECZYWISTNIAJ¡ [REALIZUJ¡] ODPOWIEDNIE FUNKCJE POPRZEZ [DZIÊKI] WZAJEMNE
POBUDZANIE. MOTYW - CELE PURUSHY, NIC NIE ZMUSZA DZIA£AÆ INSTRUMENTARIUM.
[F.l.]: (Intelekt, Egotyzm, Umys³) Urzeczywistniaj± (realizuj±) odpowiednie
(stosowne) funkcje poprzez (dziêki) wzajemne pobudzanie. Motywem - (s±) cele Purushy,
(gdy¿) nic nie zmusza (do) dzia³ania instrumentarium.
[32]. INSTRUMENTARIUM - TRZYNASTU RODZAJÓW, ONO URZECZYWISTNIA [REALIZUJE]
PRZYSWOJENIE, UTRZYMANIE I PRZEJAWIENIE; JEGO ZA¦ DZIA£ANIE DZIESIÊCIOKROTNE:
PRZYSWOJENIE, UTRZYMANIE I PRZEJAWIENIE.
[F.l.]: Instrumentarium - (ma) trzyna¶cie rodzajów (piêæ indrij percepcji, piêæ
indrij dzia³ania, Intelekt, Egotyzm, Umys³), ono urzeczywistnia (realizuje)
przyswojenie, utrzymanie i przejawienie; jego za¶ dzia³anie (jest) dziesiêciokrotne
(d¼wiêk, dotyk, forma, smak, zapach, mowa, manipulacja, chodzenie, wydalanie i rozkosz):
przyswojenie (i) utrzymanie (przez indrije percepcji) (oraz) przejawienie (przez indrije
dzia³ania).
[33]. WEWNÊTRZNE INSTRUMENTARIUM POTRÓJNE [TROJAKIE], ZEWNÊTRZNE - DZIESIÊCIOKROTNE
- NAZYWA SIÊ OBIEKTEM DLA TRZECH. ZEWNÊTRZNE DZIA£A W TERA¬NIEJSZYM CZASIE,
WEWNÊTRZNE INSTRUMENTARIUM - W TRZECH CZASACH.
[F.l.]: Wewnêtrzne instrumentarium (jest) potrójne (trojakie), zewnêtrzne - (jest)
dziesiêciokrotne - (i) nazywa siê obiektem dla trzech. Zewnêtrzne dzia³a w czasie
tera¼niejszym, wewnêtrzne instrumentarium - (dzia³a) w trzech czasach (przesz³ym,
tera¼niejszym, przysz³ym).
[34]. PO¦RÓD NICH INDRIJE PERCEPCJI - Z PIÊCIOMA OBIEKTAMI, ZRÓ¯NICOWANYMI I
NIEZRÓ¯NICOWANYMI, [ORGANA] MOWY - Z OBIEKTEM D¬WIÊK[U], POZOSTA£E NATOMIAST - Z
PIÊCIOMA OBIEKTAMI.
[F.l.]: Po¶ród nich indrije percepcji - (s±) z piêcioma obiektami, zró¿nicowanymi
i niezró¿nicowanymi, (organa) mowy - (s±) z obiektem d¼wiêk(u), pozosta³e natomiast
- (s±) z piêcioma obiektami.
[35]. PONIEWA¯ INTELEKT Z [INNYMI (POZOSTA£YMI) KOMPONENTAMI] WEWNÊTRZNEGO
INSTRUMENTARIUM POGR¡¯A SIÊ WE WSZYSTKIE OBIEKTY, WIÊC TRZY RODZAJE INSTRUMENTARIUM -
TO STRA¯E, POZOSTA£E - WROTA [DRZWI].
[F.l.]: Poniewa¿ Intelekt (wraz) z (innymi, pozosta³ymi komponentami - Egotyzmem,
Umys³em) wewnêtrznego instrumentarium pogr±¿a siê (zatapia) we wszystkie obiekty,
(tak) wiêc trzy rodzaje instrumentarium to (s±) stra¿e, (za¶) pozosta³e - to (s±)
wrota (drzwi).
[36]. TE [OWE] WZAJEMNIE RÓ¯NE TRANSFORMACJE GUN, PODOBNE [DO] [KOMPONENTÓW]
¦WIECZNIKA, O¦WIECIWSZY WSZYSTKO DLA CELÓW PURUSHY, PRZEKAZUJ¡ [TO] INTELEKTOWI.
[F.l.]: Te (owe) wzajemnie ró¿ne transformacje (przekszta³cenia) gun, podobne (s±)
do (komponentów) ¶wiecznika, o¶wieciwszy wszystko dla celów Purushy, przekazuj± (to)
Intelektowi.
[37]. PONIEWA¯ INTELEKT URZECZYWISTNIA CA£E ¯YWIENIE [WCH£ANIANIE SMAKOWANEGO
PO¯YWIENIA] PURUSHY, ON WIÊC ROZRÓ¯NIA SUBTELN¡ GRANICÊ POMIÊDZY PRADHAN¡ A
PURUSH¡.
[F.l.]: Poniewa¿ Intelekt urzeczywistnia ca³e ¿ywienie (przyswajanie, wch³anianie
smakowanego po¿ywienia) Purushy, on (Intelekt) wiêc rozró¿nia subteln± granicê
pomiêdzy Pradhan± a Purush±.
[38]. NIEZRÓ¯NICOWANE [OBIEKTY] - TANMATRY, SPO¦RÓD NICH MATERIALNE ELEMENTY -
PIÊÆ Z PIÊCIU. TE ROZPATRYWANE [S¡] JAKO ZRÓ¯NICOWANE - I USPOKAJAJ¡CE, I
POBUDZAJ¡CE, I OMRACZAJ¡CE.
[F.l.]: Niezró¿nicowane (obiekty) - (to) tanmatry (d¼wiêku, dotyku, formy, smaku i
zapachu), spo¶ród nich materialne elementy (z tanmatry d¼wiêku - przestrzeñ, dotyku -
powietrze, formy - ogieñ, smaku - woda, zapachu - ziemia) - piêæ z piêciu. Te
(tanmatry) rozpatrywane (s±) jako zró¿nicowane - i uspokajaj±ce (rado¶æ), i
pobudzajace (cierpienie), i omraczaj±ce (przygnêbienie).
[39]. SUBTELNE, ZRODZONE Z MATKI I OJCA RAZEM Z TYMI, KTÓRE [POCHODZ¡] OD
MATERIALNYCH ELEMENTÓW - [TO] TRZY [RODZAJE] ZRÓ¯NICOWANYCH [OBIEKTÓW]. SPO¦RÓD NICH
SUBTELNE [S¡[ STABILNE, [ZA¦] ZRODZONE Z MATKI I OJCA - PRZEMIJAJ¡CE [PRZEJ¦CIOWE].
[F.l.]: Subtelne, zrodzone z matki i ojca razem z tymi, które (pochodz±) od
materialnych elementów - (stanowi±) trzy (rodzaje) zró¿nicowanych (obiektów).
Spo¶ród (tych obiektów) subtelne (s±) stabilne, (za¶) zrodzone z matki i ojca - (s±)
przemijaj±ce (przej¶ciowe).
[40]. [SUBTELNE CIA£O] - UPRZEDNIO POWSTA£E, NIEZWI¡ZANE, PERMANENTNE, ZAWIERAJ¡CE
[ELEMENTY], POCZYNAJ¡C OD WIELKIEGO I KOÑCZ¡C SUBTELNYMI, FLUIDOWE, PRZEKSZTA£CA SIÊ,
NIE [BÊD¡C] ZDOLNE DO PRZYSWOJENIA SMAKOWANEGO POKARMU, PRZESYCONE DYSPOZYCJAMI
¦WIADOMO¦CI.
[F.l.]: (Subtelne cia³o) - (czyli to) uprzednio powsta³e, niezwi±zane, permanentne,
zawieraj±ce (elementy), poczynaj±c od Wielkiego i koñcz±c subtelnym, (fluidowym), (to
cia³o) przekszta³ca siê (mo¿e przyj±æ wszelk± formê), nie bêd±c zdolne do
przyswojenia smakowanego pokarmu, (jest) przesycone (przenikniête) dyspozycjami
¶wiadomo¶ci.
[41]. TAK [JAK] OBRAZ BEZ PODPORY LUB CIEÑ BEZ S£UPA I POZOSTA£YCH [WARUNKÓW
ZAISTNIENIA], TAK [SAMO] I ZNAK NIE TRZYMA SIÊ [NIE MO¯E SIÊ UTRZYMAÆ] BEZ
[NIE]ZRÓ¯NICOWANYCH [OBIEKTÓW], POZBAWIONY PODPORY.
[F.l.]: Tak, jak obraz bez podpory lub cieñ bez s³upa i pozosta³ych (warunków jego
zaistnienia), tak (samo) i znak nie trzyma siê (nie mo¿e siê utrzymaæ) bez
(nie)zró¿nicowanych (obiektów), pozbawiony podpory (oparcia).
[42]. PORUSZANE CELAMI PURUSHY, [FUNKCJONUJ¡CE] ZA PO¦REDNICTWEM Z£¡CZENIA
[SPLECENIA] PRZYCZYN I [ICH] SKUTKOWANIA [WYTWARZANIA], TO SUBTELNE CIA£O WYSTÊPUJE JAK
AKTOR ZGODNIE [W EFEKCIE] Z WSZECHMOC¡ PRAKRITI.
[F.l.]: Poruszane celami Purushy, (funkcjonuj±ce) za po¶rednictwem (na skutek, z
powodu) z³±czenia (splecenia) przyczyn i (ich) skutkowania (wytwarzania), to subtelne
cia³o wystêpuje (przejawia siê) jak aktor (zgodnie) (w efekcie) z wszechmoc± Prakriti.
[43]. DYSPOZYCJE ¦WIADOMO¦CI - CNOTA I INNE [POZOSTA£E] - [S¡] IMMANENTNE, WRODZONE
[NATURALNE] I [ORAZ] NABYTE, ROZPATRYWANE S¡ JAKO POSIADAJ¡CE PODPORÊ W
INSTRUMENTARIUM; ZAL¡¯EK I INNE [POZOSTA£E] [STADIA CIA£A] - JAKO POSIADAJ¡CE
PODPORÊ W NASTÊPSTWIE [SKUTKU].
[F.l.]: Dyspozycje ¶wiadomo¶ci - cnota i inne (pozosta³e) - (które s±) immanentne,
wrodzone i nabyte, rozpatrywane s± jako posiadaj±ce podporê w instrumentarium;
zal±¿ek i inne (pozosta³e) (stadia cia³a) - (rozpatrywane s±) jako posiadaj±ce
(maj±ce) podporê w nastêpstwie (skutku).
[44]. ZA PO¦REDNICTWEM [NA SKUTEK] CNOTY - WZRASTANIE [WYWY¯SZENIE], ZA
PO¦REDNICTWEM [NA SKUTEK] NIE-CNOTY - DEGRADACJA [UPADEK], ZA PO¦REDNICTWEM [NA SKUTEK]
WIEDZY - ZBAWIENIE [UWOLNIENIE], OD [Z POWODU] PRZECIWSTAWNEGO, DOMNIEMUJE SIÊ,
ZNIEWOLENIE.
[F.l.]: Za po¶rednictwem (z powodu, na skutek) cnoty - wzrastanie (wywy¿szenie), za
po¶rednictwem (z powodu, na skutek) nie-cnoty - degradacja (upadek), za po¶rednictwem (z
powodu, na skutek) wiedzy - zbawienie (uwolnienie), od (z powodu, na skutek)
przeciwstawnego (wiedzy), domniemuje siê, (¿e nastêpuje) zniewolenie.
[45]. OD [NA SKUTEK] ODOSOBNIENIA - POGR¡¯ENIE W PRAKRITI, OD [NA SKUTEK] RAD¯ASOWEJ
NAMIÊTNO¦CI - PRZEKSZTA£CENIA [REINKARNOWANIE], OD [NA SKUTEK] NADZWYCZAJNYCH
ZDOLNO¦CI [UMIEJÊTNO¦CI] - POZBAWIENIE [UWOLNIENIE OD] PRZESZKÓD
[BEZPRZESZKODOWO¦Æ], OD [NA SKUTEK] PRZECIWSTAWNEGO - PRZECIWSTAWNE TEMU.
[F.l.]: Od (na skutek) odosobnienia (odsuniêcia siê) - pogr±¿enie w Prakriti, od
(na skutek) rad¿asowej namiêtno¶ci - przekszta³cenia (reinkarnowanie, zmiana form), od
(na skutek) nadzwyczajnych zdolno¶ci (umiejêtno¶ci) - pozbawienie (uwolnienie od)
przeszkód (bezprzeszkodowo¶æ), od (na skutek) przeciwstawnego (tym) - przeciwstawne
temu.
[46]. [JEST] TO - MENTALNE PRZEJAWIENIE SIÊ ¦WIATA, ZWANE B£ÊDEM [ZB£¡DZENIEM],
NIEZDOLNO¦CI¡ [BRAKIEM UMIEJÊTNO¦CI], ZADOWOLENIEM [ZASPOKOJENIEM], OSI¡GNIÊCIEM. NA
SKUTEK KOLIZJI Z POWODU NIERÓWNO¦CI GUN MA ONO PIÊÆDZIESI¡T RÓ¯NORAKICH [FORM].
[F.l.]: (Jest) to - mentalne przejawienie siê (zjawienie siê) ¶wiata, zwane b³êdem
(zb³±dzeniem), niezdolno¶ci± (brakiem umiejêtno¶ci), zadowoleniem (zaspokojeniem),
osi±gniêciem. Na skutek kolizji z powodu nierówno¶ci ma ono piêædziesi±t
ró¿norakich (form).
[47]. PIÊÆ RÓ¯NORAKICH B£ÊDÓW (ZB£¡DZEÑ), DWADZIE¦CIA OSIEM - NIEZDOLNO¦CI,
(KTÓRE) S¡ OD (SKUTKIEM) DEFEKTYWNO¦CI (WADLIWO¦CI) INSTRUMENTARIUM, DZIEWIÊÆ -
ZADOWOLEÑ (ZASPOKOJEÑ), OSIEM - OSI¡GNIÊÆ.
[F.l.]: Piêæ (jest) ró¿norakich b³êdów (zb³±dzeñ), dwadzie¶cia osiem -
(jest) niezdolno¶ci, które s± skutkiem (powstaj± na skutek) defektywno¶ci
(wadliwo¶ci) instrumentarium, dziewiêæ - (jest) zadowoleñ (zaspokojeñ), osiem -
(jest) osi±gniêæ.
[48]. MROK - O¦MIU PODRODZAJÓW I OMROCZENIE TYLU¯, WIELKIE OMROCZENIE - DZIESIÊCIU,
CIEMNO¦Æ [ÆMA] - OSIEMNASTU, TYLU¯ CIEMNO¦Æ NIEPRZENIKNIONA.
[F.l.]: Mrok - o¶miu podrodzajów i omroczenie tylu¿ (podrodzajów), wielkie
omroczenie - dziesiêciu (podrodzajów), ciemno¶æ (æma) - osiemnastu (podrodzajów),
tylu¿ (podrodzajów) ciemno¶æ nieprzenikniona.
[49]. DEFEKTY [WADLIWO¦CI] JEDENASTU INDRIJI [RAZEM] Z DEFEKTAMI [WADLIWO¦CIAMI]
INTELEKTU WSKAZANE S¡ JAKO NIEZDOLNO¦CI [BRAKI UMIEJÊTNO¦CI]. SIEDEMNA¦CIE DEFEKTÓW
[WADLIWO¦CI] INTELEKTU - [POCHODZI Z] PRZECIWSTAWNO¦CI ZADOWOLENIA [ZASPOKOJENIA] I
OSI¡GNIÊCIA.
[F.l.]: Defekty (wadliwo¶ci) jedenastu indriji (razem) z defektami (wadliwo¶ciami)
Intelektu wskazane s± jako niezdolno¶ci (braki umiejêtno¶ci). Siedemna¶cie defektów
(wadliwo¶ci) Intelektu - (pochodzi z) przeciwstawno¶ci zadowolenia (zaspokojenia) i
osi±gniêcia.
[50]. DZIEWIÊCIOMA [RÓ¯NORAKIMI] ZADOWOLENIAMI [ZASPOKOJENIAMI] S¡: CZTERY
WEWNÊTRZNE - ZWANE PRAKRITI, ¦RODKI, CZAS, SZCZʦCIE, I [ORAZ] PIÊÆ ZEWNÊTRZNYCH -
OD [NA SKUTEK] USTANIA SPO¯YWANIA [WCH£ANIANIA] [SMAKOWANIA PRZYSWAJANYCH] OBIEKTÓW.
[F.l.]: Dziewiêcioma [ró¿norakimi] zadowoleniami [zaspokojeniami] s±: cztery
wewnêtrzne - zwane prakriti, ¶rodki, czas, szczê¶cie, i [oraz] piêæ zewnêtrznych -
od [na skutek] ustania spo¿ywania [wch³aniania] [smakowania przyswajanych] obiektów.
[51]. OSIEM OSI¡GNIÊÆ - ROZMY¦LANIE, UCZENIE SIÊ, STUDIOWANIE, POTRÓJNE
[TROJAKIE] PRZECIWDZIA£ANIE CIERPIENIOM, POZYSKANIE PRZYJACIÓ£, DARY [CZYSTO¦Æ]. TRZY
POPRZEDNIE RODZAJE - [TO] ANKUSZ [specjalny arkan, którym poganiacz prowadzi s³onia] DLA
OSI¡GNIÊÆ.
[F.l.]: Osiem osi±gniêæ - (to) rozmy¶lanie, uczenie siê, studiowanie, potrójne
(trojakie) przeciwdzia³anie cierpieniom, pozyskanie przyjació³, dary (czysto¶æ). Trzy
poprzednie rodzaje - (to) ankusz (specjalny arkan, którym poganiacz prowadzi
s³onia) dla osi±gniêæ.
[52]. ANI [ZARÓWNO] SUBTELNE CIA£O BEZ DYSPOZYCJI ¦WIADOMO¦CI, [JAK I]
FUNKCJONOWANIE DYSPOZYCJI ¦WIADOMO¦CI BEZ SUBTELNEGO CIA£A [JEST] NIEMO¯LIWE. DLATEGO
[Z TEGO POWODU] FUNKCJONUJ¡ DWA ¦WIATOTWORZENIA, ZWANE[:] SUBTELNE CIA£O I [ORAZ]
DYSPOZYCJE ¦WIADOMO¦CI.
[F.l.]: Ani (zarówno) subtelne cia³o bez dyspozycji ¶wiadomo¶ci, (jak i)
funkcjonowanie dyspozycji ¶wiadomo¶ci bez subtelnego cia³a (jest) niemo¿liwe. Dlatego
(z tego powodu) funkcjonuj± dwa ¶wiatotworzenia (dwa sposoby stwarzania ¶wiata),
zwane(:) subtelne cia³o i (oraz) dyspozycje ¶wiadomo¶ci.
[53]. BOSKI [RODZAJ] [JEST] O¦MIORAKI, ZWIERZÊCY PIÊCIORAKI, CZ£OWIECZY JEDNORAKI -
OTO SUMA PRZEJAWIONYCH W ¦WIECIE MATERIALNYCH ELEMENTÓW.
[F.l.]: Boski (rodzaj) (jest) o¶mioraki, zwierzêcy piêcioraki, cz³owieczy jednoraki
- oto suma przejawionych w ¶wiecie materialnych elementów.
[54]. NA GÓRZE PRZEWAGA SATTWY, TAMASU - W DOLNYM PRZEJAWIENIU ¦WIATA, RAD¯ASU - W
¦RODKU - [TAKIM JEST TEN ¦WIAT] OD BRAHMY DO ¬D¬B£A TRAWY.
[F.l.]: Na górze przewaga sattwy, tamasu - w dolnym przejawieniu ¶wiata, rad¿asu - w
¶rodku - (takim jest ten ¶wiat) od brahmy do ¼d¼b³a trawy.
[55]. TAM PURUSHA-¦WIADOMO¦Æ STAJE SIÊ CIERPIENIEM, [KTÓRE] JEST SKUTKIEM
STARO¦CI I ¦MIERCI - DO USUNIÊCIA CIA£A SUBTELNEGO; DLATEGO [ST¡D] CIERPIENIE W
NATURZE RZECZY.
[F.l.]: Tam Purusha-¶wiadomo¶æ staje siê cierpieniem, [które] jest skutkiem
staro¶ci i ¶mierci - (a¿) do usuniêcia cia³a subtelnego; dlatego [st±d] cierpienie
(jest) w naturze rzeczy.
[56]. WSZYSTKO TO [JEST] DZIE£EM STWORZENIA, UCZYNIONYM [DOKONANYM] PRZEZ PRAKRITI,
POCZYNAJ¡C OD WIELKIEGO I KOÑCZ¡C ZRÓ¯NICOWANYMI ELEMENTAMI, DLA WYZWOLENIA
[UWOLNIENIA] KA¯DEGO PURUSHY, DLA PO¯YTKU DRUGIEGO JAK [DLA] SAMEGO SIEBIE.
[F.l.]: Wszystko to (jest) dzie³em stworzenia, uczynionym (dokonanym) przez Prakriti,
poczynaj±c od wielkiego i koñcz±c zró¿nicowanymi elementami, dla wyzwolenia
(uwolnienia) ka¿dego Purushy, dla po¿ytku drugiego jak (dla) samego siebie.
[57]. [TAK] JAK DZIA£ANIE NIE¦WIADOMEGO [POZBAWIONEGO ¦WIADOMO¦CI] MLEKA POBUDZANE
JEST [ZADANIEM] PIELÊGNOWANIA [WZRASTANIA] CIELÊCIA, TAK [SAMO] DZIA£ANIE PRADHANY -
UWOLNIENIEM PURUSHY.
[F.l.]: (Tak) jak dzia³anie nie¶wiadomego (pozbawionego ¶wiadomo¶ci) mleka
pobudzane jest (zadaniem) pielêgnowania (wzrastania) cielêcia, tak (samo) dzia³anie
Pradhany - (pobudzane jest) uwolnieniem Purushy.
[58]. [TAK] JAK CZ£OWIEK DZIA£A DLA [W CELU] ZAKOÑCZENIA [USTANIA] POTRZEBY, TAK
[SAMO] PRADHANA - DLA WYZWOLENIA [UWOLNIENIA] PURUSHY.
[F.l.]: (Tak) jak cz³owiek dzia³a dla (w celu) zakoñczenia (ustania) potrzeby, tak
(samo) Pradhana - dla wyzwolenia (uwolnienia) Purushy.
[59]. [TAK] JAK TANCERKA ODDALA SIÊ, [KIEDY JU¯] UKAZA£A SIÊ SALI, TAK [SAMO]
PRAKRITI ODSUWA SIÊ [USUWA SIÊ], KIEDY [JU¯] OTWORZY£A SIÊ [ODKRY£A SIÊ] PRZED
PURUSH¡.
[F.l.]: (Tak) jak tancerka oddala siê, (kiedy ju¿) ukaza³a siê sali, tak (samo)
Prakriti odsuwa siê (usuwa siê), kiedy (ju¿) otworzy³a siê (odkry³a siê) przed
Purush±.
[60]. RÓ¯NORAKIMI ¦RODKAMI [SPOSOBAMI] DOGADZAJ¡C NIEWDZIÊCZNEMU PURUSHY,
DOBROCZYNNA [PE£NA CNÓT] - POZBAWIONEGO DOBROCZYNNO¦CI [CNÓT] [PRAKRITI]
BEZINTERESOWNIE URZECZYWISTNIA [REALIZUJE] JEGO CELE.
[F.l.]: Ró¿norakimi ¶rodkami (sposobami) dogadzaj±c niewdziêcznemu Purushy,
dobroczynna (pe³na cnót) (Prakriti) bezinteresownie urzeczywistnia [realizuje] cele
pozbawionego dobroczynno¶ci (cnót) (Purushy).
[61]. NIE MA NICZEGO BARDZIEJ DELIKATNEGO, WED£UG MEGO ZDANIA, [NI¯] PRAKRITI, KTÓRA
[Z MY¦L¡] WIDZIANO MNIE! WIÊCEJ NIE UKAZUJE SIÊ PURUSHY.
[F.l.]: Nie ma niczego bardziej delikatnego, wed³ug mego zdania, (ni¿) Prakriti,
która (z my¶l±) Widziano mnie! wiêcej nie ukazuje siê Purushy.
[62]. DLATEGO [Z TEGO POWODU] NIKT, W SAMEJ RZECZY, NIE [JEST] ZNIEWALANY, NIE WYZWALA
SIÊ [UWALNIA] I NIE PRZEKSZTA£CA SIÊ [REINKARNUJE]: PRZEKSZTA£CA SIÊ, [ULEGA]
ZNIEWOLENIU I WYZWALA SIÊ [UWALNIA] PRAKRITI W [SWOICH] WIELORAKICH OPARCIACH
[PODPORACH].
[F.l.]: Dlatego (z tego powodu) nikt, w samej rzeczy, nie (jest) zniewalany, nie
wyzwala siê (uwalnia) i nie przekszta³ca siê (reinkarnuje): przekszta³ca siê, [ulega]
zniewoleniu i wyzwala siê (uwalnia) Prakriti w (swoich) wielorakich oparciach
(podporach).
[63]. ZA PO¦REDNICTWEM [POPRZEZ] SIEDEM FORM PRAKRITI ZNIEWALA SIEBIE SOB¡ SAM¡, -
ONA TAKO¯ DLA PURUSHY WYZWALA [UWALNIA] [SIEBIE] ZA PO¦REDNICTWEM [POPRZEZ] JEDNEJ
FORMY.
[F.l.]: Za po¶rednictwem (poprzez) siedmiu form Prakriti zniewala siebie sob± sam±,
- ona tako¿ dla Purushy wyzwala (uwalnia) (siebie) za po¶rednictwem (poprzez) jednej
formy.
[64]. TAK [OTO] W REZULTACIE PRZYSWOJENIA PRAWDY JA NIE, NIE MOJE, NIE JA POWSTAJE
PE£NA, W NASTÊPSTWIE [Z POWODU] BEZB£ÊDNO¦CI CZYSTA I ABSOLUTNA WIEDZA.
[F.l.]: Tak (oto) w rezultacie przyswojenia prawdy Ja nie, Nie moje, Nie ja - powstaje
pe³na, w nastêpstwie (z powodu) bezb³êdno¶ci czysta i absolutna wiedza.
[65]. DZIÊKI TEMU PURUSHA, JAKO WIDZ, WYGODNIE USYTUOWANY [SPOKOJNY I POSADOWIONY]
KONTEMPLUJE PRAKRITI - ODOSOBNION¡ OD ZRADZANIA, PONIEWA¯ [GDY¯] [WYPE£NI£A] [ONA]
SWOJE ZADANIA, ORAZ OD SIEDMIU FORM.
[F.l.]: Dziêki temu Purusha, jako widz, wygodnie usytuowany (spokojny i posadowiony)
kontempluje Prakriti - odosobnion± od zradzania, poniewa¿ (gdy¿) (wype³ni³a) (ona)
swoje zadania, oraz (odosobnion±) od siedmiu form.
[66]. SIEDZ¡CY W SALI [JA J¡ WIDZIA£EM] - TAK OBOJÊTNY [JEST] JEDEN, MNIE ODKRYTO -
TAK KOÑCZY [DZIA£ANIE] DRUGA. NAWET JE¦LI ZAISTNIEJE POMIÊDZY NIMI KONTAKT [TO] NIE MA
STYMULACJI [IMPULSU] DLA STWARZANIA ¦WIATA.
[F.l.]: (Tak jak) siedz±cy w sali (Ja j± widzia³em) - tak (samo) obojêtny (jest)
jeden, Mnie odkryto - tak koñczy (dzia³anie) druga. Nawet je¶li zaistnieje pomiêdzy
nimi kontakt (to) nie ma stymulacji (impulsu) dla stwarzania ¶wiata.
[67]. PO OSI¡GNIÊCIU S£USZNEJ [W£A¦CIWEJ] WIEDZY, KIEDY CNOTA I [ORAZ] INNE
PRZESTAJ¡ BYÆ [USTAJ¡] PRZYCZYNAMI, [WIEDZ¡CY] WSPÓ£PRZEBYWA [RAZEM] Z POSIADANYM
[PRZEZEÑ] CIA£EM NA MOCY SANSKAR, PODOBNIE DO OBRACAJ¡CEGO SIÊ KO£A.
[F.l.]: Po osi±gniêciu s³usznej (w³a¶ciwej) wiedzy, kiedy cnota i (oraz) inne
przestaj± byæ (ustaj±) przyczynami, (wiedz±cy) wspó³przebywa (razem) z posiadanym
(przezeñ) cia³em na mocy sanskar, podobnie do obracaj±cego siê ko³a.
[68]. KIEDY ODDZIELA SIÊ CIA£O I CEL ZOSTA£ OSI¡GNIÊTY, ZANIKA PRADHANA, PEWNEJ I
DOKONANEJ - I TEJ I INNEJ - IZOLACJI OSI¡GA.
[F.l.]: Kiedy oddziela siê cia³o i cel zosta³ osi±gniêty, zanika Pradhana, pewnej
i dokonanej - i tej i innej - izolacji osi±ga.
[69]. TA WIEDZA DLA CELÓW PURUSHY, ¦WIÊTA, KTÓRA POZNAJE BYT, POWSTAWANIE I KONIEC
[WSZYSTKICH] ISTNIEÑ, ZOSTA£A OBJAWIONA PRZEZ NAJWY¯SZEGO Z MÊDRCÓW.
[F.l.]: Ta wiedza dla celów Purushy, ¶wiêta, która poznaje byt, powstawanie i
koniec (wszystkich) istnieñ, zosta³a objawiona przez najwy¿szego z mêdrców.
[70]. TÊ OCZYSZCZAJ¡C¡, WY¯SZ¡ NAUKÊ MILCZ¡CY PRZEKAZA£ MI£OSIERNIE ASURIEMU,
ASURI NATOMIAST - PAÑCZASHIKCHY, A TEN [J¡] ROZPRZESTRZENI£.
[F.l.] Tê oczyszczaj±c±, wy¿sz± naukê milcz±cy przekaza³ mi³osiernie Asuriemu,
Asuri natomiast - Pañczashikhy, a ten (j±) rozprzestrzeni³.
[71]. I ONA, PRZESZED£SZY PRZEZ NIEPRZERWANY SZEREG UCZNIÓW, ZOSTA£A UJÊTA
WIERSZAMI SZLACHETNIE MY¦L¡CEGO I¦WARAKRISHNY PO WNIKLIWYM STUDIOWANIU DOKTRYNY.
[F.l.]: I ona, przeszed³szy przez nieprzerwany szereg uczniów, zosta³a ujêta
wierszami szlachetnie my¶l±cego I¶warakrishny po wnikliwym studiowaniu doktryny.
[72]. ZAPRAWDÊ TE PRZEDMIOTY, KTÓRE [ZAWARTE S¡] W SIEDEMDZIESIÊCIU WIERSZACH, ONE
RÓWNIE¯ - [S¡] [PRZEDMIOTAMI] CA£EJ SCHASCHTITANTRY [SZASZTITANTRY], ZA WYJ¡TKIEM
ILUSTRUJ¡CYCH HISTORII ORAZ POLEMIKI.
[F.l.]: Zaprawdê te przedmioty, które (zawarte s±) w siedemdziesiêciu wierszach,
one równie¿ - (s±) (przedmiotami) ca³ej Schaschtitantry (Szasztitantry), za wyj±tkiem
ilustruj±cych historii oraz polemiki.
Biblioteka Wiedzy Potrójnej * Szko³a Jogi Klasycznej
Ramanadom * Polska
3 wrze¶nia 2000r.
|