|
Strona 2 z 2
ROZDZIAŁ II
1. Jogin, który się udoskonalił w asanach, powinien zacząć praktykować pranajamę. Utrzymując zmysły pod kontrolą, powinien postępować według wskazówek podanych mu przez guru, oraz przestrzegać pożywnej i umiarkowanej diety.
2. Gdy oddech błądzi, tzn. jest nieregularny, umysł także staje się niespokojny. Natomiast gdy oddech jest spokojny, tak samo uspokaja się umysł, a jogin żyje wtedy długie lata. Należy zatem zapanować nad oddechem.
3. Mówi się, że człowiek żyje tak długo, jak długo w jego ciele jest tchnienie. Gdy tchnienie je opuszcza, mówi się, że umarł. Należy zatem praktykować pranajamę.
4. Jeśli nadi (kanały) są pełne zanieczyszczeń, tchnienie nie może wejść do środkowej nadi – do suszumny. Nie osiąga się wtedy celu, ani nie dochodzi do stanu unmani-awastha.
5. Jogin może pomyślnie wykonywać pranajamę, dopiero kiedy wszystkie nadi, które teraz są pełne zanieczyszczeń, zostaną oczyszczone.
6. Dlatego należy wykonywać pranajamę z czystym umysłem, w którym przeważa element sattwy (sattwika buddhi), aż do oczyszczenia nadi suszumny z wszelkich zanieczyszczeń.
Komentarz: W powyższej śloce oddech (tchnienie) nie oznacza wdychanego i wydychanego powietrza, lecz pranę, tj. magnetyczny prąd tchnienia. W przeciwnym razie, byłoby absurdem mówić, że oddech musi przejść do prawego palca nogi itp.
W ostatniej śloce, sattwika buddhi znaczy umysł, w którym elementy radżasowe takie jak niestabilność, lenistwo itd., zostały pokonane dzięki czczeniu Iśwary (boga osobowego), silnej woli i wytrwałości.
7. Jogin przyjąwszy postawę padmasany, powinien wciągać pranę przez idę, tzn. przez lewe nozdrze, i po zatrzymaniu jej tak długo jak potrafi, wydychać ją przez pingalę, czyli prawe nozdrze.
8. Następnie wdychając pranę przez pingalę, ma wykonać kumbhakę, tak jak opisano to w księgach i znów powoli wydychać przez idę.
9. Ma wykonać purakę (wdech) przez to samo nozdrze, przez które wykonywał reczakę (wydech), a po zatrzymaniu oddechu tak długo jak potrafi (dopóki nie będzie zlany potem lub dopóki nie zacznie drżeć), ma zrobić powoli wydech, lecz nigdy w pośpiechu (gdyż to zmniejsza energię w ciele).
10. Wciągaj pranę przez idę, a wydychaj przez pingalę. Ponownie wdychaj przez pingalę, a po zatrzymaniu jak długo możesz, wydychaj ją przez idę. Jogin, który udoskonalił się już w jamach, dzięki praktykowaniu pranajamy przez prawe i lewe nozdrze, oczyszcza swoje nadi nie krócej niż w trzy miesiące.
11. Powinien on wykonywać kumbhakę cztery razy dziennie – wcześnie rano, w południe, wieczorem i o północy, aż zwiększy jej liczbę do osiemdziesięciu.
Komentarz: Wychodzi to na około 320 kumbhak dziennie, ale gdyby było niewygodnie praktykować o północy, to zazwyczaj dochodzi się do 240 kumbhak.
12. W pierwszym stadium (pranajamy) ciało się poci, w drugim drżenie przenika całe ciało, na najwyższym prana przechodzi do brahmarandhry; właśnie tak należy praktykować pranajamę.
Komentarz: W pierwszym stadium prana jest zatrzymana na 12 matr, na drugim na 24 matry, a na trzecim przez 30 matr. Matra jest określana jako czas potrzebny na zakreślenie dłonią trzech kółek wokół kolana i jedno lekkie uderzenie o nie palcami. Inni uważają, że jest to czas potrzebny na klaśnięcie trzy razy rękami. Trzecia definicja – to czas, w którym następuje wdech i wydech u człowieka pogrążonego w głębokim śnie. Pierwszy stopień pranajamy obejmuje 12 ½ takich cykli oddechowych. Taki cykl nazywa się pala. Inne stopnie jogi – pratjahara, dharana, dhjana i samadhi – są związane z postępem w pranajamie. Gdy prana jest zatrzymana przez okres 125 pal, wtedy wchodzi do brahmarandhry. Gdy prana pozostaje w brahmarandhrze przez około 25 pal, wtedy osiągana jest pratjahara. Jeśli pozostaje tam przez 5 ghatik, czyli 2 godziny, ma miejsce dharana. Gdy przebywa tam przez 60 ghatik, czyli 24 godziny, zachodzi dhjana. Gdy zaś jest zatrzymana przez 12 dni, następuje samadhi.
13. Starannie wcieraj w ciało pot, który wystąpił podczas pranajamy. Daje to siłę i lekkość całemu organizmowi.
14. Na początkowych stopniach praktyki, jogin powinien spożywać pokarm zmieszany z mlekiem i topionym masłem. Ale gdy poczyni już postępy, nie musi się stosować do takich ograniczeń.
15. Podobnie jak stopniowo oswajamy lwy, słonie i tygrysy, tak samo uważnie powinna być opanowywana prana. W przeciwnym razie zabije ona praktykującego.
16. Właściwa praktyka pranajamy prowadzi do uwolnienia od wszelkich chorób. Jednak przy niewłaściwej praktyce, jogin ściąga na siebie wszystkie choroby.
17. Nieprawidłowa praktyka pranajamy, powoduje zaburzenia oddechu. Na skutek tego pojawiają się kaszel, astma, bóle głowy, oczu i uszu, oraz rozmaite inne choroby.
18. Należy stopniowo pogłębiać wdech i tak samo stopniowo pogłębiać wydech. Należy także stopniowo wydłużać etap zatrzymania oddechu. W ten sposób pozyskuje się siddhi.
19. Gdy nadi są oczyszczone, występują widome tego oznaki, tj. ciało staje się smukłe i lśniące.
20. Kiedy nadi są już oczyszczone, jogin jest w stanie zatrzymać oddech na dłużej, jego ogień żołądkowy staje się bardziej czynny, słyszalna jest nada (wewnętrzny dźwięk), a jego ciało cieszy się doskonałym zdrowiem.
21. Ten, którego ciało jest zwiotczałe lub o flegmatycznej konstytucji, winien wpierw praktykować sześć zabiegów. Pozostali nie muszą tego czynić, jako że nie mają tych defektów; tzn. trzy humory – wiatr, żółć i flegma – są u nich w jednakowej proporcji.
22. Tych sześć zabiegów to: dhauti, basti, neti, trataka, nauli i kapalabhati.
23. Należy strzec sekretu tych sześciu zabiegów, które oczyszczają ciało, ponieważ dają one różne cudowne wyniki. Dlatego są one wysoko cenione przez wielkich joginów.
24. Weź czysty kawałek materiału szeroki na 4 palce i długi na 15 piędzi i wolno go połykaj, według instrukcji guru.
Komentarz: Dobrze się do tego nadaje długi pas materiału, odcięty od nowego turbanu z muślinu. W pierwszy dzień połknij jedną piędź i codziennie zwiększaj o jedną piędź. Materiał winien być lekko ciepły.
25. Wyciągnij go z powrotem. Nazywa się to dhauti i usuwa astmę, plihę (choroby śledziony), trąd i inne choroby wywołane flegmą.
26. Usiądź w zbiorniku z wodą, zanurzając się po pępek. Oprzyj ciało na przedniej części podeszwy stóp, a piętami naciskaj pośladki. Włóż małą bambusową rurkę do odbytnicy.
27. Następnie zwieraj odbytnicę (tak aby wciągnąć wodę) i potrząśnij silnie wodą wewnątrz żołądka (a następnie ją wydal). Jest to basti. Leczy ona gulmę, plihę, puchlinę wodną i inne choroby powstałe z nadmiaru wiatru, żółci i flegmy.
Komentarz: Bambusowa rurka musi mieć sześć palców długości, a cztery palce jej długości należy włożyć do odbytnicy. Niektórzy praktykują bez rurki, ale jest to bardzo niebezpieczne, ponieważ nie wychodzi wtedy wszystka woda i przyczynia się to do wielu chorób. Obydwa wyżej opisane zabiegi nie powinny być wykonywane po obfitym posiłku, a także posiłek po nich należy odwlec.
28. Jeśli należycie praktykuje się basti, oczyszczane zostają dhatu, indrije i antahkarana. Ciało staje się lśniące, wzmaga się siła trawienia i usunięte zostają wszelkie wady organizmu.
29. Przez jedno z nozdrzy, wciągnij długą na dwanaście palców cienką nić i wyciągnij ją przez usta. Jest to neti.
Komentarz: Nić nie może mieć żadnych węzłów. Sposób polega na tym, że wkłada się koniec nitki do jednej dziurki nosa, a drugą zatyka się palcem. Wciąga się powietrze przez nos, a wypuszcza ustami. Dzięki powtarzaniu tej czynności nitka przedostaje się do ust. Wtedy złap ją i wyciągnij. Możesz również przeciągnąć ją przez jedno nozdrze, a wyciągnąć drugim.
30. Oczyszcza to czaszkę i daje ostre spojrzenie. Usuwa też choroby występujące powyżej ramion.
31. Patrz na mały przedmiot w skupieniu i bez mrugania powiekami. Czyń to, aż w oczach pojawią się łzy. Guru zwą to trataką.
32. Dzięki tratace usuwa się choroby oczu i lenistwo. Winno się zatem utrzymywać ją w tajemnicy, skrywając jak złotą szkatułę.
33. Z głową pochyloną do przodu, należy skręcać w prawo i w lewo jelita i żołądek, powolnym ruchem, podobnym do małego wiru wodnego. Siddhowie nazywają to nauli.
34. Owo nauli – najważniejsza ze wszystkich praktyk hathajogi – usuwa ospałość ognia żołądkowego, wzmaga siłę trawienia, wywołuje przyjemne doznania i niszczy wszelkie choroby.
35. Wykonaj szybko reczakę i purakę, naśladując poruszanie się kowalskich miechów. Nazywa się to kapalabhati i niszczy wszelkie choroby flegmy.
36. Przez wykonywanie powyższych sześciu zabiegów usuwa się otyłość i zaburzenia flegmy. Gdy po nich zacznie się uprawiać pranajamę, bardzo szybko robi się postępy.
37. Niektórzy nauczyciele podają, że wszystkie zanieczyszczenia nadi, usuwa się tylko pranajamą, a nie żadnym innym sposobem.
38. Zwierając odbytnicę, podciągnij apanę do gardła i zwymiotuj całą zawartość żołądka. Ten zabieg, umożliwia stopniowe opanowanie nadi-czakr i nazywa się gadziakarani.
39. Brahma i inni bogowie oddający się praktyce pranajamy, stali się wolni od strachu przed śmiercią. Należy zatem ją praktykować.
40. Dopóki oddech jest powściągnięty, dopóty umysł jest silny i stały (nieruchomy). Dopóki wzrok jest zwrócony w kierunku miejsca między brwiami, nie ma powodu by bać się śmierci.
41. Gdy dzięki właściwej praktyce pranajamy oczyści się nadi-czakry, tchnienie łatwo przebija otwór suszumny i wchodzi w nią.
42. Gdy tchnienie płynie przez suszumnę, wtedy umysł staje się nieruchomy. Ta stałość umysłu zwana jest unmani-awastha.
43. Ażby ją osiągnąć, mędrcy praktykują różnego rodzaju kumbhaki. Przez praktykowanie rozmaitych rodzajów kumbhaki, osiąga się różnorakie siddhi.
Komentarz: Jak mówi Bhagawata, osiąga się je przez praktykę jogi. Te siddhi osiąga się w różny sposób: dzięki poprzedniemu karmanowi, za pomocą roślin, przez ascezę religijną i przez mantry.
44. Jest osiem kumbhak, a mianowicie: surjabhedana, udżdżaji, sitkari, sitali, bhastrika, bhramari, murczha i plawini.
45. Na końcu puraki należy wykonywać dżalandharabandhę. Na końcu kumbhaki i na początku reczaki, trzeba wykonywać uddijanabandhę.
Komentarz: Tę pierwszą praktykuje się następująco: wykonuje się skurcz gardła, a podbródek silnie przyciska się do piersi.
46. Zwierając gardło i odbytnicę w tym samym czasie, tchnienie przepływa przez suszumnę, będąc wciągane do środka przez tylną część pępka.
Komentarz: Jeśli się poznało od swojego guru dżihwabandhę (bandhę językową), dzięki praktykowaniu najpierw jej, a potem dżalandharabandhy, pranajama przychodzi łatwo. Ale jeśli dżihwabandha nie jest znana, to powinno się zwierać odbytnicę. Te trzy bandhy należy poznać od guru. Albowiem, gdy się je błędnie wykonuje, sprowadzają one różne nieuleczalne choroby.
47. Przez zwieranie odbytnicy ku górze i wtłaczanie prany z gardła w dół, jogin przemienia się w szesnastoletniego młodzieńca i na zawsze uwalnia od starości.
Komentarz: Są tu wspomniane mulabandha i dżalandarabandha. Trzecia – uddijanabandha - nie jest wymieniona, jako że w sposób naturalny wynika z tamtych.
48. Usadowiwszy się na wygodnym siedzeniu i przyjąwszy wygodną asanę, jogin winien powoli wciągać tchnienie przez prawą nadi – pingalę.
Komentarz: Zacytuję teraz z pewnego dzieła o jodze, opis codziennego życia, jakie powinien prowadzić jogin:
Jogin powinien wstawać o 4-tej lub o 6-tej rano. Po kontemplacji swojego guru w umyśle i swoich obowiązków w sercu, powinien oczyścić zęby i wysmarować się świętym popiołem. Usiadłszy na miękkim i wygodnym siedzeniu w miłej matha (chacie), winien (wewnętrznie) pozdrowić swojego guru. Następnie powinien wykonać sankalpę (intencję). Jest ona w takiej formie:
W drugiej połowie życia Adibrahmy, która przebiego wedle rozkazu Wisznu, wielkiego Puruszy, w Śwetawarahakalpie, w manwantarze Wajwaswata, w pierwszej części (ćwierci) Kalijugi, w Dźambudwipie, w Bharatawararze, w Bharatakhandzie, na południe od Meru, gdzie panuje era Siaka, w 60-letnim cyklu, zaczynającym się od Prabhawy w roku…., w ajanie…., w rtu…., w miesiącu…., w połowie miesiąca…., dnia…., w tym świętym dniu, w dniu tygodnia…., w gwieździe…., gdy wszyscy jogini są bardzo łaskawi, na rozkaz Pana dla osiągnięcia samadhi i jego skutków, zaczynam ćwiczyć asanę, pranajamę itd.
Po wykonaniu tej sankalpy, powinien wykonać tyle ile może pozdrowień do Sieszy, króla węży, tak żeby mógł bezpiecznie przejść przez asany. Następnie praktykować różne asany, a gdy się zmęczy, zakończyć siawasaną (pozycją trupa). Później powinien wykonać praktykę zwaną viparit-karani. Następnie wykonując acamanę (popijając wodę wraz z wypowiadaniem mantr), oddać cześć wielkim Joginom. Następnie ma przyjąć siddhasanę i wykonać dziesięć pranajam, zwiększając ich liczbę o pięć każdego dnia, aż dojdzie do liczby 80. Najpierw powinien praktykować kewalakumbhakę przez prawe i lewe nadi. Potem następuje surjabhedana, udżdżaji, sitkari, sitali, bhastrika, a później inne. Po nich należy wykonać mudry, których nauczył guru. Następnie powinien usiąść w padmasanie i uprawiać skupienie na wewnętrznych dźwiękach. W końcu powinien ofiarować to wszystko Iśwarze. Po dokonaniu tego, niech się wykąpie w gorącej wodzie. Później należy szybko wykonywać codzienne obowiązki. Ten sam proces winien się powtórzyć w południe. Potem powinien odpocząć i zabrać się do posiłku. Następnie winien zjeść kilka goździków, albo liście kamfory lub betelu bez dodatku ciunamy (limetki). Po posiłku ma studiować Siastry, które traktują o wyzwoleniu, lub słuchać wykładów z Puran, lub też powtarzać imiona Iśwary. Na półtorej godziny przed zachodem słońca, winien rozpocząć ćwiczenia jak poprzednio, a następnie wykonać sandhjawandanę (modlitwę wieczorną). Nie powinien praktykować viparit-karani wieczorem i o północy, a także po posiłku. Wreszcie winien zacząć ćwiczenia o północy.
49. Powinien praktykować kumbhakę, dopóki nie poczuje, że prana przenika całe jego ciało - od głowy aż do palców nóg. Wtedy ma ją wydychać powoli przez prawe nozdrze.
50. Ta surjabhedanakumbhaka winna być powtarzana dopóki nie oczyści mózgu, nie zniszczy robaków w jelitach, oraz chorób powstałych z nadmiaru wiatru.
51/52. Zamknąwszy usta, wciągaj tchnienie przez nozdrza, dopóki z szumem nie wypełni się tchnieniem przestrzeń od gardła do serca. Wykonaj kumbhakę jak poprzednio i wydychaj przez idę. Usuwa to flegmę z gardła i wzmaga siłę trawienia ciała. Nazywa się to udżdżaji i powinno się ją ćwiczyć idąc lub siedząc. Usuwa ona wszystkie choroby z nadi i z dhatu, oraz puchlinę wodną.
Komentarz: Dhatu jest siedem. Są to: skóra, mięso, krew, kości, szpik kostny, tłuszcz i nasienie.
53. Wykonaj purakę, układając język między wargami i wciągając powietrze do ust, wydając przy tym świszczący dźwięk. Później wykonaj reczakę przez obydwa nozdrza (a nie przez usta). Nazywa się to sitkari. Przez powtarzanie tej pranajamy, jogin staje się drugim bogiem piękna.
54. Wśród tłumu kobiet staje się przedmiotem zachwytu, jest zdolny do działania i niedziałania, nie odczuwa ani głodu, ani pragnienia, ani lenistwa.
55. Dzięki tej praktyce osiąga siłę fizyczną i przewodzi joginom, niewątpliwie staje się wolnym od wszelkiego rodzaju szkód.
56. Nieznacznie wysunąwszy język poza wargi, jogin winien wdychać pranę i po wykonaniu kumbhaki, wydychać nozdrzami.
57. Ta kumbhaka zwana sitali, usuwa gulmę, plihę i inne choroby, również gorączkę, dolegliwości żółci, głód, pragnienie, złe skutki trucizn, jak np. ukąszenia węża itp.
58. Umieść stopy na przeciwległych udach. Nazywa się to padmasana i niszczy wszelkie choroby.
59/60. Przyjąwszy tę postawę, jogin winien zamknąć oczy i wydychać przez nozdrza, aż poczuje ucisk w okolicy serca, w gardle i w mózgu. Potem powinien wykonać wdech, wydając świszczący dźwięk, tak aż powietrze dotrze do serca. Przez cały czas głowa i ciało mają być wyprostowane.
61. Ponownie należy wdychać i wydychać jak poprzednio opisano. Powtarzaj znów i znów, tak szybko jak kowal dmie w swoje miechy.
62. Należy wtedy utrzymywać stały ruch prany (przez reczakę i purakę) w ciele. Gdy się zmęczy, powinien zrobić wydech przez prawe nozdrze.
63. Kiedy oddech szybko wypełnia żołądek, należy zatkać nos kciukiem, palcem serdecznym i małym.
64. Wykonawszy kumbhakę zgodnie z podanym przepisem, należy wydychać przez lewe nozdrze. Usuwa to choroby powstałe z nadmiaru wiatru, żółci i flegmy, oraz wzmaga ogień trawienny w ciele.
Komentarz: Bhastrikakumbhakę wykonuje się następująco:
Naciśnij lewe nozdrze palcem serdecznym i małym, a przez prawe nozdrze wdychaj i wydychaj jak miechy. Gdy się poczuje zmęczenie, należy wykonać kumbhakę, wdychając przez prawe nozdrze i wydychając przez lewe. Następnie naciskaj nozdrza w ten sposób, żeby prawym nozdrzem robić wdech i wydech, pracując jak miechy; później zmień nozdrza, robiąc tak aż do zmęczenia. Jest to jedna metoda. Inny sposób polega na zatkaniu lewego nozdrza i wdychaniu do maksimum przez prawe nozdrze. Następnie wydycha się stopniowo przez lewe nozdrze. Powtarza się to szereg razy, a po odczuciu zmęczenia, wykonuje się kumbhakę i wydycha się przez nadi idę.
65. Podnosi to szybko kundalini. Poważnie oczyszcza nadi, sprawia przyjemność i jest najbardziej dobroczynną spośród wszystkich kumbhak. Usuwa także flegmę, która pokrywa wejście do suszumny.
Komentarz: Surjabhedana i udżdżaji są gorące. Sitkari i sitali są zimne. Bhastrika zachowuje równą temperaturę. Surjabhedana niszczy nadmiar wiatru, udżdżaji – flegmy, sitkari i sitali – żółci, a bhastrika – wszystkich trzech.
66. Szczególnie polecane jest praktykować bhastrikakumbhakę, gdyż umożliwia ona tchnieniu przebicie się przez trzy granthi czyli węzły, które mocno tkwią w suszumnie.
67. Szybko nabierz powietrze, wydając przy tym dźwięk jak brzęczenie trutnia, a wypuszczając wydaj dźwięk brzęczącej pszczoły (wykonaj między nimi kumbhakę). Wielcy jogini przez stałe praktykowanie tego ćwiczenia, odczuwają w swoich sercach nieopisaną radość. Jest to Bhramari.
68. Przy końcu puraki praktykuj dźalandarabhandę, wydychając wolno powietrze. Jest to murczhakumbhaka, ponieważ wprowadza ona umysł w stan odrętwienia i sprawia przyjemność.
69. Wypełniwszy całe płuca powietrzem, aż do ich rozdęcia, jogin porusza się po głębokiej wodzie jak liść lotosu. Jest to plawini.
70. Są trzy rodzaje pranajamy: reczaka-pranajama, puraka-pranajama i kumbhaka-pranajama. Kumbhaka znów jest dwóch rodzajów: sahita i kewala.
Komentarz: Pierwszy rodzaj pranajamy polega na wykonywaniu wpierw reczaki, drugi – na wykonywaniu najpierw puraki, trzeci jest natychmiastowym wstrzymaniem oddechu bez puraki i reczaki. Sahita-kumbhaka jest dwojaka: pierwsza - przypomina pierwszy rodzaj pranajamy, druga – drugi rodzaj pranajamy. Kewalakumbhaka jest taka sama jak kumbhaka-pranajama.
71. Dopóki się nie dojdzie do kewalakumbhaki, która polega na zatrzymaniu oddechu bez puraki i reczaki, dopóty trzeba praktykować sahitę.
Komentarz: Sahitę należy praktykować dopóki prana nie wejdzie do suszumny, co się rozpoznaje po szczególnym dźwięku wytwarzanym w suszumnie. Wówczas wystarczy wykonać dziesięć do dwudziestu pięciu sahitakumbhak i zwiększyć kewalakumbhaki do osiemdziesięciu.
72/73. Ten rodzaj pranajamy nazywa się kewalakumbhaka. Gdy jogin opanuje tę kumbhakę bez puraki i reczaki, nie ma dla niego rzeczy nieosiągalnej w trzech światach. Dzięki tej kumbhace, można zatrzymać oddech jak długo się chce.
74/75. Wtedy osiąga on stopień radżajogi. Dzięki tej kumbhace podnosi się kundalini, a gdy się podniesie, suszumna jest wolna od wszystkich przeszkód i osiągnął on doskonałość w hathajodze. Nie można osiągnąć doskonałości w radżajodze bez hathajogi i na odwrót. Niech więc praktykuje obydwie, dopóki nie osiągnie doskonałości w radżajodze.
76. Przy końcu kumbhaki, należy odciągnąć umysł od wszelkich przedmiotów. Przez regularne ćwiczenie się w ten sposób, osiąga się stopień radżajogi.
77. Oznaki doskonałości w hathajodze są następujące:
Ciało staje się smukłe, mowa elokwentna, dźwięki wewnętrzne są doskonale słyszalne, oczy są czyste i pełne blasku, ciało jest wolne od wszelkich chorób, fluid nasienny jest skoncentrowany, ogień trawienny jest wzmożony i nadi są oczyszczone.
www.logonia.org
«« start « poprz. 1 2 nast. » koniec »»
|
Artykuły