Istnieje pięć zasadniczych, podstawowych ścieżek realizacji jogi. Odnoszą się one do najistotniejszych aspektów, poprzez które człowiek ujawnia swoją wewnętrzną naturę.

1.Hatha Yoga

2.Raja Yoga

3.Karma Yoga

4.Jnana Yoga

5.Bhakti Yoga

Ha - Słońce, Tha - Księżyc, Hatha to zjednoczenie dwóch oddechów: słonecznego i księżycowego oraz skierowanie ich energii do Siusumny (centralny kanał w rdzeniu kręgosłupa przewodzący energię). Dzięki temu następuje neutralizacja doznań czasoprzestrzennych i nie atakują pary przeciwieństw. Aby wejść w stan Samadhi stosowane są w Hatha Yoga :

a. asany

b. pranayama

c. mudry

Najważniejsze w Hatha Yoga jest to, że punktem wyjścia do skupienia jest tzw. ciało pokarmowe, czyli ciało fizyczne i energetyczne, z którymi większość z nas się utożsamia. Ewolucja dąży do stworzenia kanałów komunikacyjnych pomiędzy niższymi tzw. grubymi i wyższymi tzw. subtelnymi, niewidzialnymi elementami: pierwiastkami rzeczywistości. Istnieje zatem konieczność rozbudzenia i przywrócenia wrażliwości ciał grubszych na impulsy płynące z ciał subtelniejszych, także przywrócenia pamięci naszej Istoty i ustanowienia właściwej hierarchii. Dla nas oznacza to uwolnienie się od niewiedzy (avidya) i obudzenie świadomości rozróżniającej: kim jesteśmy [podmiot], a czym nie jesteśmy [przedmiot].

Przekazy dotyczące tzw. tattvicznej [ttatva oznacza takość, owość, pierwiastek rzeczywistości] budowy Wszechświata mówią o pięciu poziomach istnienia. Istnieje pięć rodzajów materii: 1. najsubtelniejszy - duchowy, 2. psychiczny (tu zaczyna swoją pracę Maya mająca moc ograniczania, przesłaniania i oddzielania [Purna = całość, Apurna = część], oraz rzutowania (na zewnątrz); 3.mentalny; 4. fizjologiczny [życie, prana] 5. materialny. Dla nas widoczny jest poziom materialny, a inne poziomy postrzegamy poprzez efekty ich działań.

Pierwszy etap pracy nad komunikacją pomiędzy pierwiastkami rzeczywistości to wysubtelnienie, uwrażliwienie odbiorników czyli narządów zmysłów, przez oczyszczenie i uruchomienie kanałów energetycznych.

Drugi etap to pobudzenie i oczyszczenie ciała mentalnego. Pobudzony czynnik mentalny tworzy widoczny pomost pomiędzy ciałem mentalnym i fizjologicznym czyli pranicznym. Zaczynamy orientować się jak moc czynnika mentalnego wpływa na ciało praniczne i fizyczne.

Następny poziom uwrażliwienia i odsłaniania to odbudowa pomostu pomiędzy ciałem mentalnym (umysłem) a ciałem psychicznym (duszą). Zaczynamy postrzegać impulsy od niej (duszy) płynące, budzi się ciekawość poznawcza, badanie świata i procesów w nim zachodzących, oraz ciekawość filozoficzna. Pojawiają się próby odbudowy z części - Całości..

Ponieważ najczęściej funkcjonujemy na poziomie umysłu, to impulsy subtelniejsze (ze strony duszy) są zdominowane przez wpływy ze strony prany, czyli przez postrzeganie zmysłowe. Reagowanie na impulsy, płynące z postrzegania zmysłowego, sprawia, że stajemy się zależni od impulsów płynących z zewnątrz..

Mocą percepcji psychicznej dusza wie o istnieniu najwyższego elementu, pierwiastka duchowego, ale niewielu z nas ma możliwość doświadczania żywej jego obecności w sobie.

Aby to stało się możliwe, niezbędna jest praca nad pierwiastkiem osobowym: Ja - stan jestem (Ahamkara), który powstaje w wyniku oddzielenia [od Ducha], czyli procesów powstawania duszy indywidualnej. Reagujemy na impulsy silniejsze i słabsze pierwiastka duchowego. Ten silniejszy strumieniem wrażeń, który jest bardziej stały niż inne wrażenia, odczytujemy jako JA w odróżnieniu od nieco słabszego TY [lub JA i TO]. Kiedy uwolnimy się od tej osłony oddzielającej. stajemy się Jednym z Nim.

W każdym poszczególnym akcie stwórczym, czy to na poziomie makro, czy też mikro-kosmosu, biorą udział wszystkie pierwiastki rzeczywistości, oczywiście, w różnych proporcjach. W poszczególnym doświadczeniu mamy więc dostęp do Całości. Na każdym poziomie istnienia mamy dostęp do najsubtelniejszego duchowego pierwiastka, bez względu na to z którego miejsca startujemy. Może to być całe Twoje życie, umieranie, gest, asana, jeden oddech, wrażenie zmysłowe bądź pojedynczy akt uświadomienia.

ASANA

Matsyasana [Ryba]

Matsya znaczy ryba. Asana ta poświęcona jest rybie, której postać przyjął Vishnu (najważniejszy, obok Śivy i Brahmy, bóg panteonu indyjskiego). Vishnu utrzymuje i broni porządku i ładu Wszechświata, aby ostrzec Manu (praojca ludzkości), przed potopem. Ryba-Vishnu wyjawiła kiedy potop ten nastanie i zaleciła zbudowanie statku. Podczas potopu Manu wsiadł na statek i przywiązał go liną do rogu ryby, która popłynęła wtedy ku Górze Północnej, gdzie Manu oczekiwał na opadnięcie wód.

W moim doświadczeniu ta asana ma moc stwarzania szerokiej przestrzeni wewnętrznej, jest asaną ofiarności, oddania a nade wszystko absolutnej ufności.

W tej asanie (pełnej, nie uproszczonej wersji) nogi są splecione (padmasana), ręce trzymają stopy. Takie związanie uniemożliwia jakiekolwiek działanie w zewnętrznym świecie. Tułów wygięty jest w łuk. Taka postawa odsłania całkowicie klatkę piersiową i brzuch. To co zwykle jest szczególnie chronione: serce i miękki brzuch, tu wystawione jest na działanie Nieba.

W tej asanie potrzebne jest całkowite zaufanie, że nikt z zewnątrz nie zaatakuje odsłoniętego i związanego ciała Matsyasana otwiera przestrzeń wewnętrzną, ponieważ ćwiczący już się nie chroni, gotowy na przyjęcie woli Najwyższego.

Opis ćwiczenia:

1. Usiądź w padmasanie, następnie utrzymując splecione nogi połóż się na plecach.

2. Podczas wdechu podpierając się na łokciach, unieś i wypchnij ku górze klatkę piersiową.

3. Głowę wciągnij pod siebie tak, aby oprzeć ją na czubku głowy, oczy skierowane do tyłu.

4. Dłońmi chwyć za duże palce u stóp, aby pogłębić wygięcie, po następnie rozluźnij całe ręce.

5. Pozostań w tej pozycji, spokojnie oddychając przez ok. 5-7 oddechów. Podczas każdego wydechu uwalniaj od napięcia mięśnie nie uczestniczące w utrzymaniu pozycji.

6. Uwolnij chwyt, opuść tułów, wyprostuj nogi rozluźnij całe ciało i przez chwilę obserwuj efekty wywołane przez tę asanę.

Efekty Matsyasany:

Poziom fizyczny: Wzmacnia mięśnie grzbietu i karku, rozluźnia brzuch i klatkę piersiową powiększając jej pojemność. Stymuluje działanie tarczycy i nerek, umożliwia lepsze ukrwienie i dotlenienie mięśnia sercowego

Poziom psychiczny: Pozwala na budowanie zaufania do świata, otwiera serce na nowe doświadczenia, uwalnia od lęku przed nieznanym.

Poziom duchowy: Otwiera przestrzeń wewnętrzną na doświadczenia duchowe, buduje kontakt z nieustraszonością, budzi tęsknotę za Jednością, tworzy zaufanie do Najwyższego i jego woli.